Probiyotik Nedir, Faydaları Nelerdir? (Probiyotik Besinler Hangileridir?)

Probiyotikler, vücudumuzda bulunduğu gibi bazı yiyecekler veya takviye ürünlerden de karşılanabilen yararlı bakteriler olarak bilinmektedir.

Sağlığımız söz konusu olduğunda sağlımızı desteklemek için çeşitli besinlere ve takviyelere ihtiyaç duyarız. Probiyotikler, vücudumuzda bulunduğu gibi bazı yiyeceklerden veya takviye ürünlerden de karşılanabilen diğer bir adıyla yararlı bakteriler olarak bilinmektedir.

Probiyotik nedir? Faydaları nelerdir? Gibi çeşitli soruların cevapları için makalemizi inceleyebilirsiniz.

Probiyotik Nedir?

Probiyotik 90’lı yılların ortasına kadar hakkında fazla bir bilginin bulunmadığı sindirim sistemi ve deri başta olmak üzere vücudun dengeli bir şekilde çalışmasına yardımda bulunan bakteri ve mayalardır. Genellikle belirli bakteri ve maya türlerini ifade ederler. Probiyotiklerin sindirim sistemi üzerinde bir dizi olumlu etkisi vardır.

probiyotik nedir faydaları neler

Sindirim sistemindeki bakteri dengesi veyahut dengesizliği, genel sağlığımız ve meydana gelen hastalıklar üzerinde direkt olarak etkilidir. Sindirim sisteminde bulunan dost bakteri dengesini sağlamak ve korumak sağlık açısından oldukça önemlidir.

Probiyotiğe Neden İhtiyaç Duyulur?

Probiyotikler vücutta farklı bölgelerde bulunurlar ve bu bulundukları yerlere göre farklı etkilere sahiptirler. Her probiyotik kolonisi, içinde bulunduğu sistemin dengesini sağlamakta görevlidir.

Probiyotikler vücutta;

  • Sindirim sistemi,
  • Ağız,
  • Vajina,
  • İdrar yolları,
  • Deri ve akciğerde bulunur.

Bağırsakta bulunan probiyotikler (yararlı bakteriler) büyük oranda sindirim ve bağışıklık sisteminin doğru çalışması üzerinde etkilidir. Sindirim desteklenmesinden, vitaminlerin sentezlenmesine kadar pek çok faaliyette rol oynayan probiyotikler vücuttan eksildiğinde, kayıplar yaşandığında vücudun işleyiş mekanizması bozulur ve beden zarar görür.

Probiyotik Nasıl Kullanılır?

Probiyotikler için genel olarak besin önerisi yapılmamaktadır. Fakat yetişkinler için günde bir doz probiyotik almak yeterlidir. Diğer bir yandan probiyotik içeren takviyelerin kullanımı söz konusu olduğunda, takviye besinin içeriğine ve hangi formda bulunduğuna göre probiyotik kullanımı farklılık gösterir.

Probiyotik takviyelerinin, mide asidinde bozulmaması, bağırsaklara canlı bir şekilde ulaşarak faaliyete geçmesi gereklidir. Doğru bir kullanım için probiyotik takviyelerinin kullanım talimatları dikkate alınarak uygulamaya geçilmelidir.

Kullanım Esnasında Nelere Dikkat Edilmeli?

Probiyotik çeşitli gıdalardan ve takviyelerden alınabilir. Dikkat etmeniz gereken nokta, bazı probiyotiklerin mide asidinde bağırsaklara ulaşmadan yok olmasıdır. Bu durum amaçlanan faydalardan hiçbirine ulaşamayacağınız anlamını taşır.

Probiyotik takviyesi kullanımına karar verildiğinde ise dikkat edilmesi gereken noktalar;

  • Probiyotik takviyesinin içerisinde nelerin var olduğu, hangi bakteri veya bakteri karışımının olduğunu bilerek tüketmek önemlidir. Bunun nedeni ise farklı bakterilerin farklı faydaları söz konusu olmasından dolayı ihtiyaca yönelik fayda sağlamayan bir takviye tercihi yapmak, kişiye istenilen nokta da fayda sağlayamayabilir.
  • Probiyotiğin takviye gıda içerisindeki miktarı önemlidir. Probiyotik bir desteğin gücü, koloni oluşturan birimlerin (CFU) sayısı ile ölçülür. CFU değeri arttıkça (doz yükseldikçe) daha iyi sonuçlar alınır.

Doğal Probiyotik Nedir, Probiyotik Besinler Hangileridir?

Probiyotik besinlerin etkisi ve içerdikleri probiyotik miktarı markaya, üretim sürecine ve depolama koşullarına bağlı olarak değişebilir. İşte bazı yaygın probiyotik besinler:

  • Yoğurt: Yoğurt, Lactobacillus bulgaricus ve Streptococcus thermophilus gibi probiyotik bakteriler içerir. Bunlar sindirim sisteminin sağlıklı bakteri dengesini destekleyebilir.
  • Kefir: Kefir, süt veya bitki bazlı sıvıların fermantasyonuyla elde edilen bir içecektir. Lactobacillus kefir, Lactobacillus acidophilus ve Bifidobacterium bifidum gibi probiyotik bakteriler içerir.
  • Turşu: Fermente sebzeler, özellikle salatalık, havuç ve lahana turşusu gibi, probiyotik bakteriler içerir. Bunlar doğal olarak oluşan laktik asit bakterileri tarafından fermante edilir.
  • Kimchi: Kore mutfağına ait olan kimchi, lahana, salatalık ve diğer sebzelerin fermente edilmesiyle yapılır. İçerdiği probiyotik bakteriler, sindirim sistemi sağlığını destekleyebilir.
  • Miso: Miso, soya fasulyesi, pirinç veya arpa gibi malzemelerin fermantasyonuyla yapılan bir Japon çorba ve çeşni malzemesidir. İçerdiği probiyotik bakteriler, sindirim sağlığını destekleyebilir.
  • Tempeh: Tempeh, soya fasulyesi fermantasyonu ile yapılan bir gıdadır. İçerdiği probiyotikler, sindirim sistemi sağlığını desteklerken aynı zamanda protein kaynağı olarak da kullanılır.
  • Probiyotik takviyeler: Ek olarak, probiyotikler kapsül, tablet veya toz formunda da bulunabilir. Genellikle yoğurt, kefir veya diğer fermente gıdalardan farklı probiyotik suşlar içerebilir.

En Uygun Probiyotik Nasıl Seçilir?

Probiyotiği vücuda almanın en uygun yolu doğal besinlerle bağırsaklara yerleştirmektir. Bazı durumlarda probiyotik alımı için doğal beslenme her zaman mümkün olmayabilmektedir. Böyle durumlarda probiyotik takviyesi alınması gerekebilir.

Probiyotikler sadece hastalık önleyici olarak düşünülmemeli ve bazı sağlık sorunlarında ilaçlar kadar etkili olabildikleri bilinmelidir. Dikkat edilmesi gereken ayrıntı ise her probiyotiğin herkese uymaması ve aynı sorunları çözmemesidir. Probiyotikler, türüne göre farklı faydalar sağlayabilir. Daha ayrıntılı bir şekilde açıkladığımızda;

  • Kabızlık sorunu yaşayan bireylerin B.Lactis, B. Longum, L. Asidoflus, L. Reuteri, L. Plantarum ve kombinasyonlarından oluşan probiyotikleri tüketmeleri tavsiye edilir.
  • İshal sorunu yaşayan kişiler ise S. Boulardii, Saccoromyces ve bifidobakterileri tüketmelidir.
  • Gaz, şişkinlik, karın ağrısı ve karakterli spastik kolon sendromu (IBS) problemi yaşayan bireyler L. Plantarum, bifidobakteri, S. Celevisiae ile laktobasil karışımlarından faydalanabilir.
  • Kilo sorunu söz konusu olduğunda laktobasiller ile bifidobakterilerin karışımı tüketilebilir.
  • Bağışıklık gücünü artırmak amacı ile probiyotiklerden faydalanmak istendiğinde LGG, L. Gasseri, L. Crispatus ve B. Bifidon, B. Longum içerikli probiyotikler tercih edilmelidir.
  • Genel sağlık yararı doğrultusunda probiyotik kullanımı istendiğinde 4-8 hafta süre ile B. Bifidon takviyesi alınması yeterlidir.

Probiyotiğin Faydaları Nelerdir?

  • Probiyotikler Sindirim Sistemini Düzenlemeye Yardımcı Olurlar: Probiyotikler sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde faaliyetlerini sürdürebilmesi için bağırsaktaki bakteri dengesini sağlarlar ve bu dengeyi korumaya yardımcı olurlar.
  • Probiyotikler Bağışıklık Sistemini Desteklemeye Yardımcı Olurlar: Dost bakteriler, bağışıklık sistemini destekleyerek, vücudun dengesini korumasına ve bazı problemlerin önüne geçmesine destek olurlar.
  • Probiyotikler Bağırsaktan Kaybedilen Yararlı Bakterileri Geri Kazandırırlar: Probiyotikler çeşitli nedenler sonucu kaybedilen yararlı bakterilerin geri kazanılmasını sağlar ve zararlı bakterilerin azalmasında rol oynarlar.
  • Probiyotikler Bağırsak Sağlığını Destekleyici Etkiye Sahiptirler: Probiyotikler, sindirim süreci sırasında bağırsağa geçen yiyeceklerin atılmasına yardımcı olurlar.
  • Bazı Probiyotik Türleri Ruh Sağlığı Üzerinde Olumlu Etkilere Sahiptir: Yapılan araştırmalar sonucunda mutluluk hormonu serotoninin %95’inin bağırsaklardan salgılandığı keşfedilmiştir. Bağırsak sağlığı zihin sağlığı ile ilişkilidir.

Probiyotiklerin Yan Etkileri

Probiyotikler genellikle sağlık üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu bilinen canlı mikroorganizmalardır. Ancak bazı insanlar probiyotik takviyeleri kullanırken bazı yan etkiler yaşayabilir. İşte olası probiyotik yan etkileri:

  • Sindirim sorunları: Probiyotik takviyeler bazı kişilerde gaz, şişkinlik, karın ağrısı, ishal veya kabızlık gibi sindirim sorunlarına neden olabilir. Yan etkiler genellikle hafif geçicidir ve vücut probiyotiklere uyum sağladıkça azalabilir.
  • İmmün sistemi tepkileri: Nadiren de olsa, bazı insanlar probiyotiklere karşı alerjik reaksiyonlar geliştirebilir. Bunlar cilt döküntüleri, kaşıntı, nefes darlığı veya anafilaksi gibi semptomlarla kendini gösterebilir. Eğer bu gibi belirtiler ortaya çıkarsa, probiyotik kullanımı durdurulmalı ve bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.
  • Bağışıklık sistemi etkileşimleri: Bazı insanlar bağışıklık sistemi zayıf olan hastalar veya organ nakli alan kişiler probiyotik takviyelerini kullanırken dikkatli olmalıdır. Bazı probiyotik türleri bağışıklık sistemini uyarabilir ve immünosüpresif ilaçlarla etkileşime girebilir.
  • Sistemik enfeksiyon riski: Çok nadir durumlarda, probiyotikler, özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde sistemik enfeksiyonlara (kan enfeksiyonları gibi) neden olabilir. Ancak, bu tür enfeksiyonlar son derece nadirdir.
  • İlaç etkileşimleri: Bazı probiyotikler, ilaçlarla etkileşime girebilir ve ilaçların emilimini veya etkinliğini değiştirebilir. Eğer bir ilaç kullanıyorsanız, probiyotik takviye almadan önce doktorunuza veya eczacınıza danışmanız gerekebilir.

Özet Olarak

Özetle Probiyotikler, insan bağırsağındaki doğal mikrobiyota içinde bulunan ve insan sağlığına fayda sağlayan canlı mikroorganizmalardır. Genellikle "iyi bakteri" olarak da adlandırılan probiyotikler, sindirim sistemindeki yararlı mikroorganizmalar arasında yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Kefir,
  • Ev Yapımı Yoğurt,
  • Lahana turşusu,
  • Salatalık turşusu,
  • Mayalı gıdalar,
  • Şalgam,
  • Boza,
  • Yayık ayranı,
  • Tarhana Çorbası,
  • Peynir,
  • Kombucha- Kombu Çayı,
  • Microalgae- Mikro yosunlar,
  • Soya ürünleri.
  • Probiyotikler sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olurlar,
  • Sağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olurlar,
  • Bağırsaktan kaybedilen yararlı bakterileri geri kazandırırlar,
  • Bağırsak sağlığını destekleyici etkiye sahiptirler,
  • Bazı probiyotik türleri ruh sağlığı üzerinde olumlu etkilere sahiptir.

Antibiyotiklere karşı direnç göstermeyen probiyotiklerin tüketimi tedavi sürecini zorlaştırmaktadır. Tedavi boyunca antibiyotik kullanımı ve probiyotik tüketimi arasına belirli bir zaman konması gerekmektedir.

Probiyotik takviyelerin sabah aç karnına ya da gece yatmadan önce alması maksimum fayda sağlayacaktır.

Uzmanların önerileri;

  • NBL Probiyotik Gold,
  • EnaFarma Bactoblis ağız ve boğaz probiyotiği,
  • Alflorex Symbiosys Probiyotik Tablet,
  • Probien Probiyotik Prebiyotik,
  • Orzax Bigflor Probiyotik&Prebiyotik.

Bu takviyeleri kullanmadan önce mutlaka bir uzman tavsiyesi alınız.

Probiyotik takviyeleri ilk birkaç günlük alışma sürecinde; sindirim problemleri, gaz, karın bölgesinde rahatsızlık ya da şişkinlik yapabilir. Fakat alışma süreci sonrasında probiyotik takviyeler sindirim sisteminde fayda sağlayacaktır.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 90 Ortalama: 5)

İlgili Bağlantılar

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.

X