Glutamin Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları Ve Zararları Neler?

Glutamin bir çeşit aminoasit olarak bilinmektedir ve çeşitli faydaları ile takviye edici gıda olarak özellikle sporcular tarafından tüketilmektedir

Glutamin bir çeşit aminoasit olarak bilinmektedir ve çeşitli faydaları ile takviye edici gıda olarak özellikle sporcular tarafından tüketilmektedir. Peki daha yakından baktığımızda glutamin nedir? Ne işe yarar? Faydaları ve zararları nelerdir? Makalemiz üzerinden tüm bu sorulan cevaplarına ulaşabilirsiniz.

Glutamin Nedir, Ne İşe Yarar?

Glutamin, kas sisteminde büyük bir çoğunluğu meydana getiren en temel aminoasitler arasında yer alır ve neredeyse yenilen tüm hayvansal besinlerin içerisinde bulunur. Glutamin Protein yapılarının oluşumunda görev alır. Bunun yanı sıra glutaminler iki çeşitten oluşmaktadır; bunlar L-glutamin ve D-glutamin olarak ifade edilmektedir.

Glutamin Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları ve Zararları Neler?

Glutamin kasın %61’e yakını oluşturur. Glutamin içerisinde %19 nitrojen barındırır ve kas hücrelerine nitrojen aktarımında ana kaynak olarak rol alır. Kandaki maddelerin taşınması içinde görev alır. Glutamin ayrıca vücuda alınmış zararlı virüslere ve bakterilere karşı mücadelede görevlidir. Normal şartlar altında beden ihtiyacı olan glutamini kendisi sentezleyebilir.

Fakat özellikle sporcular söz konusu olduğunda glutamin, doku tamiri sağladığı için sıklıkla vücuda alınması gereken bir protein çeşidi olarak ifade edilebilir.

Glutamin Takviyesi Hangi Durumlarda Kullanılır?

  • Spor: Spor söz konusu olduğunda kas kütleleri için glutamin takviyesine ihtiyaç duyulmaktadır. Glutamin bu gibi aktivitelerde yağ yakımının yanı sıra kas dokusu kaybının meydana gelmesini engeller. Ayrıca aşırı egzersiz sendromuna etki edebilir.
  • Bağırsak içi çeperi: Glutamin, bağırsak iç çeperini korumaya destek olur. Ülseratif kolit gibi iltihaplı bağırsak hastalıklarında, tedavi sürecinde takviye olarak kullanılmaktadır.
  • Kanser hastalarında: Glutamin seviyesi düşük olan kanser hastalarında, ağız içinde meydana gelen yaralara ve kemoterapi sonucu oluşan ishalin azaltılmasına destek olmaktadır.
  • Kortizol hormonunu düşürmede: Ameliyat, yaralanma, enfeksiyon, yanık ve travmalarda gelişebilen kortizol hormonu artışını düşürmeye yardımcıdır. Ayrıca ameliyat sonrası vücut direncini arttırır.
  • Kalp: Kalbe giden akışın normalden az olması sonucu oluşan anjina, halsizlik, sık yorulma gibi rahatsızlıklar için kullanılan ilaçlara ek olarak glutamin takviyesi performansı yükseltmeye yardımcı olur.
  • AIDS: Glutamin, HIV virüsünün neden olduğu AIDS hastalığında görülen kilo kaybını önlemeye yardımcıdır.

Glutaminin Vücuttaki İşlevi ve Performansa Etkisi

Glutaminin vücuttaki işlevleri;

  • Glutamin bağışıklık sistemi açısından önemli yere sahip bir amino asittir. Bağışıklık hücreleri, beyaz kan hücreleri ve bazı dokular için önemli görevlere sahiptir. Glutamin destekleri bağışıklık sistemini iyileştirebilir ve enfeksiyonları azaltabilir.
  • Glutaminin bağırsak sisteminin sağlığını iyileştirebilir. Geçirgen bağırsak sendromuna karşı vücudu koruyabileceği ifade edilmektedir.
  • Glutamin, protein sentezini ve parçalanmasını sağlar. Glutamin; BCAA metabolizmasına, bağırsak duvarı bakımına, normal bağışıklık fonksiyonuna ve glikoz oluşturulmasına büyük ölçüde etki eder.
  • Glutaminin ana kullanıcısı böbreklerdir. Glutaminden ayrılan amonyak, vücudun asit-baz dengesini ayarlamak için çalışır. Amonyağın olduğu her yerde glutamin de vardır. Yoğun egzersiz ve/veya proteince zengin bir diyete bağlı olarak metabolik asidoz yükseldikçe, böbreklerin glutamin kullanımı artar.

Glutaminin Performansa Etkisi

  • Glutamin, sporcular takviye olarak alındığında, egzersiz performansını artırır, glukoz ve elektrolit içeren içeceklerle birleştiğinde, su ve elektrolit emiliminde yüksek emilim sağlar. Aynı zamanda dışarıdan alınan glutamin takviyesinin, yorgunluğa cevap olarak büyüme hormonu seviyelerini artırdığı görülmüştür.
  • Gerçekleştirilen bir araştırmada; 8 hafta boyunca kreatin yüklemesi alan ve her gün 4 gram glutamin kullanan atletler, sadece kreatin kullananlara kıyasla kas kütlelerinde daha fazla artış yaşamışlardır.

Glutaminin Faydaları Neler?

  • Yakıt kaynağı: Glutamin en başta beyin olmak üzere vücudumuz için bir yakıt kaynağıdır.
  • Fazla amonyağın atılması: Vücudumuzda en fazla bulunan amino asittir. Sistemden fazla amonyağın atılması için yardımcı olur.
  • Protein sentezi ve kas yıkımı: Glutamin, protein sentezinde ve kas yakımına (katabolizma) karşı korumada kilit rol oynar.
  • Nitrojen taşıyıcılığı: Nitrojeni vücutta ihtiyaç duyulan her yere taşır. Pozitif nitrojen balansı, kasları yapılandırmak ve performansı arttırmak için önemli bir kriterdir.
  • Bakım onarım ve iyileşme: Vücudun düşmekte olan glutamin seviyesini destekler, vücuttaki glutamin değerlerinin korunmasında ve egzersiz, hastalık gibi metabolik streslerden sonra vücudun sinde yardımcı olur.
  • Yenileyici özellik: Metabolik stres vücudun glutamin ihtiyacını arttırıcı bir etkendir. Glutamin depoları azaldıkça bu paralelde vücudun iyileşme gücü azalır. Bu nedenle, glutamin destekleri stres, travma ve ameliyat sonrası gibi durumlarda yenileyici özelliği ile birçok hastanede ve hastada değerlendirilir.
  • Büyüme hormonu & glutamin ilişkisi: Büyüme hormonu (GH), hipofiz bezinden salgılanan oldukça kompleks yapılı bir hormon olarak, yeni kas yapımının desteklenmesi, vücut yağının metabolize edilmesi, cinsel performansın, hafıza ve konsantrasyonun arttırması ile görevlidir. Glutamin, büyüme hormonu salgılama yeteneğini geliştirir.
  • Beyin & glutamin ilişkisi: Glutamin, beyinde yüksek konsantrasyonda bulunan bir amino asit olarak beyinin en önemli iki nörotransmitleri olan glutamik asit ve gamma-aminobütirik asidin (GABA) yakıtı olarak görev alır. Nitrojenin taşınmasında yardımcı olur. Beyinde, amonyağın toksik yapılanmasını indirger.

Beyin için mühim bir yakıttır ve glikoz eksikliği yaşandığında beyine yeterli enerjiyi sağlar. Bu sayede konsantrasyon, hafıza, zihinsel durum, ilgi ve dikkati arttırır. Fitness dünyasında, düşük karbonhidrat içeren diyetlerden doğabilecek olan mental isteksizlik, konsantrasyon eksikliği glutamin takviyesi ile önlenebilir ve giderilebilir.

Glutamin ile Birlikte Hangi Ürün Takviyeleri Kullanılır?

  • BCAA: BCAA ve glutamini bir araya getirince, kas kütlesi ve performansında daha fazla kazanım elde edilir. Bu durumun iki temel sebebinden birincisi; amonyak yoğunluğu ile glutaminin direkt olarak BCAA metabolizmasını etkilemesidir. İkinci temel sebep ise hücre dışı glutaminden gelen mTOR sinyalinin, ilk önce BCAA’ya ihtiyaç duymasıdır. BCAA + Glutamin, performansı, kas yapımını etkiler ve artırır.
  • Sitrulin: Glutamin, dokular arasında sitrulini taşır ve bu şekilde arjinin ve NO sentezi için öncülük eder. Glutamini sitrulin ile beraber kullanmak, sitrulinin nitrik oksit üretimini tetiklemesini artırır. Bu bağlamda iskelet kasına daha iyi oksijen ve yapı maddesi gönderilmesi sağlanır. Kaslar daha çabuk iyileşir ve büyür.
  • Alpha-Ketoglutarat: Glutamin gibi aKG, mTOR sinyalindeki artışa neden olur. Glutamin aKG ile alındığında kas gelişim potansiyeliyle beraber güçlü bir antioksidan olan glutatyon üretimini artırır.
  • Glikoz veya N-Asetilglukozamin: Glikoz yoksunluğunda glutamin emilimini azaltır, hücre büyümesini ve yaşamı negatif yönde etkiler. Eğer düşük karbonhidratlı bir diyet uyguluyorsanız, takviye olarak alınabilen glikoprotein N-asetilglukozamin (NAG), glutamin emilimini ve metabolizmasını yeniden eski haline getirebilir, iyileşme ve hücre fonksiyonlarını potansiyel olarak arttırır.

Glutaminin Zararları (Yan Etkileri) Nelerdir?

Glutamin, protein tozu ile birlikte en sık kullanılan sporcu besin takviyesi olarak tüketilmektedir. Çoğu araştırmacı herhangi bir olası yan etkisinin bulunmadığına söylemektedir. Glutamin diğer bütün gıda gruplarında olduğu gibi mutlaka dengeli ve bilinçli tüketilmelidir.

Yüksek dozda glutamin tüketimi mide rahatsızlığına neden olabilir. Çok fazla tüketime bağlı olarak mide bozukluğu farklı belirtiler ile kendini gösterebilmektedir. Bu nedenle önerilen kullanım dozu dışında bir doza bilinçsiz bir yönelim gösterilmemelidir.

Glutamin İçeren Yiyecekler Nelerdir?

Glutamin içeren yiyecekler;

  • Yumurta,
  • Sığır Eti,
  • Yoğurt,
  • Süt,
  • Balık,
  • Sakatatlar,
  • Lor,
  • Ispanak,
  • Maydanoz,
  • Lahana,
  • Kümes Hayvanları olarak sıralanabilir.

Özet Olarak

Glutamin özellikle sporcular için ihtiyaç duyulabilecek bir takviye edici gıda olarak değerlendirilmektedir. Glutamin vücudumuzda üretilebildiği gibi besinler yoluyla da insan bedenine alınabilir. Bu nedenle glutamin takviyesi tüketimine karar verildiğinde bilinçli bir tüketim şekli tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Yakıt kaynağıdır.
  • Fazla amonyağın atılmasını sağlar.
  • Protein sentezi ve kas yıkımında görevlidir.
  • Nitrojen taşıyıcılığı yapar.
  • Bakım onarım ve iyileşme ile ilgilidir.
  • Yenileyici özelliktedir.
  • Büyüme hormonu ile ilişkilidir.
  • Beyinle ilişkilidir.

L-Glutamine takviyesi, pozitif azot dengesini teşvik eder ve kas kaybının önüne geçer. 2 gram L-Glutamin almanın büyüme hormonu seviyelerini %400 oranında artırabildiğini gösterilmiştir.

Glutamin eksikliği olan kişilerde de halsizlik ve yorgunluk en sık görülen belirtiler arasındadır. Glutamin eksikliği sindirim sistemi üzerinde de olumsuz etkiler oluşturmaktadır.

Glutamin kullanımının kilo aldırdığına ilişkin araştırmalarla desteklenmiş bir bilgi bulunmamaktadır. Glutaminin kilo kaybını destekleyebileceği düşünülmektedir ancak bu konuda da net bir sonuç yoktur.

Glutamin sıcaklıktan etkilenen bir amino asit olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle sıcak yiyecek veya içeceklerle kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Glutamin sadece soğuk veya oda sıcaklığındaki sıvılar ile tüketilmelidir.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 28 Ortalama: 4.9)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.