Glutamin Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları Ve Zararları Nelerdir?

Glutamin vücutta bulunan en bol amino asittir. Kaslarda yapılır ve kan yoluyla farklı organ sistemlerine aktarılır.

Glutamin bir çeşit amino asit olarak bilinmektedir ve çeşitli faydaları ile takviye edici gıda olarak özellikle sporcular tarafından tüketilmektedir. Peki daha yakından baktığımızda glutamin nedir? Ne işe yarar? Faydaları ve zararları nelerdir? Makalemiz üzerinden tüm bu sorulan cevaplarına ulaşabilirsiniz.

Glutamin Nedir?

Glutamin, insan vücudunda çeşitli işlevlere sahip bir amino asittir. Vücuttaki dokuları inşa etmek ve onarmak için gerekli olan proteinlerin sentezinde yer alır.

Glutamin Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları ve Zararları Neler?

Glutamin kasın %61’e yakını oluşturur. Glutamin içerisinde %19 nitrojen barındırır ve kas hücrelerine nitrojen aktarımında ana kaynak olarak rol alır. Kandaki maddelerin taşınması içinde görev alır. Glutamin ayrıca vücuda alınmış zararlı virüslere ve bakterilere karşı mücadelede görevlidir. Normal şartlar altında beden ihtiyacı olan glutamini kendisi sentezleyebilir.

Fakat özellikle sporcular söz konusu olduğunda glutamin, doku tamiri sağladığı için sıklıkla vücuda alınması gereken bir protein çeşidi olarak ifade edilebilir.

Glutamin Ne İşe Yarar, Ne İçin Kullanılır?

Glutamin, insan vücudunda çeşitli işlevlere sahip bir amino asittir. İşte kilit rollerinden bazıları:

  • Protein sentezi: Glutamin, vücuttaki dokuları inşa etmek ve onarmak için gerekli olan proteinlerin sentezinde yer alır.
  • Bağışıklık sistemi desteği: Glutamin, bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olur ve özellikle bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde enfeksiyon riskini azaltabilir.
  • Bağırsak sağlığı: Glutamin, bağırsak astarının sağlığını korumak ve normal bağırsak fonksiyonunu desteklemek için önemlidir.
  • Kas kütlesi: Özellikle yoğun egzersiz veya hastalık gibi stres zamanlarında kas kütlesinin korunmasında rol oynar.
  • Yara iyileşmesi: Glutamin, yeni dokunun büyümesini destekleyerek yara iyileşmesini hızlandırmaya yardımcı olabilir.

Glutamin’in Fitness İçin Faydaları Nelerdir?

Fitness için glutaminin potansiyel faydalarından bazıları şunlardır:

  • Kas kütlesini korur: Glutamin, özellikle yoğun egzersiz veya hastalık gibi stres zamanlarında kas kütlesinin korunmasında rol oynar. Bu, kas kaybını önlemeye ve kas büyümesini desteklemeye yardımcı olabilir.
  • Atletik performansı artırır: Bazı araştırmalar, glutamin takviyesinin atletik performansı artırabileceğini ve yoğun egzersizden sonra iyileşme süresini azaltabileceğini öne sürdü.
  • İyileşmeyi destekler: Glutamin, kas ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir ve yoğun egzersizden sonra iyileşme sürecini destekler.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir: Yoğun fiziksel aktivite bağışıklık sistemini baskılayabilir, ancak glutamin takviyesi bağışıklık fonksiyonunu desteklemeye ve enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Kas erimesini önler: Glutamin takviyesi, özellikle kanser veya AIDS gibi kas erimesi durumları olan kişilerde kas kaybını önlemeye yardımcı olabilir.

Glutaminin Faydaları Neler?

  • Yakıt kaynağı: Glutamin en başta beyin olmak üzere vücudumuz için bir yakıt kaynağıdır.
  • Fazla amonyağın atılması: Vücudumuzda en fazla bulunan amino asittir. Sistemden fazla amonyağın atılması için yardımcı olur.
  • Protein sentezi ve kas yıkımı: Glutamin, protein sentezinde ve kas yakımına (katabolizma) karşı korumada kilit rol oynar.
  • Nitrojen taşıyıcılığı: Nitrojeni vücutta ihtiyaç duyulan her yere taşır. Pozitif nitrojen balansı, kasları yapılandırmak ve performansı arttırmak için önemli bir kriterdir.
  • Bakım onarım ve iyileşme: Vücudun düşmekte olan glutamin seviyesini destekler, vücuttaki glutamin değerlerinin korunmasında ve egzersiz, hastalık gibi metabolik streslerden sonra vücudun sinde yardımcı olur.
  • Yenileyici özellik: Metabolik stres vücudun glutamin ihtiyacını arttırıcı bir etkendir. Glutamin depoları azaldıkça bu paralelde vücudun iyileşme gücü azalır. Bu nedenle, glutamin destekleri stres, travma ve ameliyat sonrası gibi durumlarda yenileyici özelliği ile birçok hastanede ve hastada değerlendirilir.
  • Büyüme hormonu & glutamin ilişkisi: Büyüme hormonu (GH), hipofiz bezinden salgılanan oldukça kompleks yapılı bir hormon olarak, yeni kas yapımının desteklenmesi, vücut yağının metabolize edilmesi, cinsel performansın, hafıza ve konsantrasyonun arttırması ile görevlidir. Glutamin, büyüme hormonu salgılama yeteneğini geliştirir.
  • Beyin & glutamin ilişkisi: Glutamin, beyinde yüksek konsantrasyonda bulunan bir amino asit olarak beyinin en önemli iki nörotransmitleri olan glutamik asit ve gamma-aminobütirik asidin (GABA) yakıtı olarak görev alır. Nitrojenin taşınmasında yardımcı olur. Beyinde, amonyağın toksik yapılanmasını indirger.

Beyin için mühim bir yakıttır ve glikoz eksikliği yaşandığında beyine yeterli enerjiyi sağlar. Bu sayede konsantrasyon, hafıza, zihinsel durum, ilgi ve dikkati arttırır. Fitness dünyasında, düşük karbonhidrat içeren diyetlerden doğabilecek olan mental isteksizlik, konsantrasyon eksikliği glutamin takviyesi ile önlenebilir ve giderilebilir.

Glutamin ile Birlikte Hangi Ürün Takviyeleri Kullanılır?

  • BCAA: BCAA ve glutamini bir araya getirince, kas kütlesi ve performansında daha fazla kazanım elde edilir. Bu durumun iki temel sebebinden birincisi; amonyak yoğunluğu ile glutaminin direkt olarak BCAA metabolizmasını etkilemesidir. İkinci temel sebep ise hücre dışı glutaminden gelen mTOR sinyalinin, ilk önce BCAA’ya ihtiyaç duymasıdır. BCAA + Glutamin, performansı, kas yapımını etkiler ve artırır.
  • Sitrulin: Glutamin, dokular arasında sitrulini taşır ve bu şekilde arjinin ve NO sentezi için öncülük eder. Glutamini sitrulin ile beraber kullanmak, sitrulinin nitrik oksit üretimini tetiklemesini artırır. Bu bağlamda iskelet kasına daha iyi oksijen ve yapı maddesi gönderilmesi sağlanır. Kaslar daha çabuk iyileşir ve büyür.
  • Alpha-Ketoglutarat: Glutamin gibi aKG, mTOR sinyalindeki artışa neden olur. Glutamin aKG ile alındığında kas gelişim potansiyeliyle beraber güçlü bir antioksidan olan glutatyon üretimini artırır.
  • Glikoz veya N-Asetilglukozamin: Glikoz yoksunluğunda glutamin emilimini azaltır, hücre büyümesini ve yaşamı negatif yönde etkiler. Eğer düşük karbonhidratlı bir diyet uyguluyorsanız, takviye olarak alınabilen glikoprotein N-asetilglukozamin (NAG), glutamin emilimini ve metabolizmasını yeniden eski haline getirebilir, iyileşme ve hücre fonksiyonlarını potansiyel olarak arttırır.

Glutaminin Zararları (Yan Etkileri) Nelerdir?

  • Sindirim semptomları: Bazı insanlar yüksek dozda glutamin alırken şişkinlik, gaz veya ishal gibi sindirim semptomları yaşayabilir.
  • Alerjik reaksiyonlar: Nadiren, bazı insanlar deri döküntüleri, kaşıntı veya şişlik gibi semptomlara neden olabilen glutamine karşı alerjik reaksiyon gösterebilir.
  • İlaçlarla etkileşimler: Glutamin, antibiyotikler ve antikonvülsanlar gibi bazı ilaçlarla etkileşime girebilir, bu nedenle herhangi bir reçeteli ilaç kullanıyorsanız, glutamin almadan önce sağlık uzmanınızla konuşmanız önemlidir.
  • Nöbetlerin kötüleşmesi: Nöbet öyküsü olan kişilerde yüksek dozda glutamin almak nöbet aktivitesini kötüleştirebilir.

Bu yan etkilerin nispeten nadir olduğunu ve çoğu insanın herhangi bir olumsuz etki yaşamadan glutamin alabileceğini belirtmekte fayda var. Herhangi bir takviyede olduğu gibi, bireysel ihtiyaçlarınız için doğru yaklaşımı belirlemek için glutamin almadan önce sağlık uzmanınızla konuşmak her zaman iyi bir fikir olabilir.

Glutamin İçeren Yiyecekler Nelerdir?

Glutamin, birçok gıdada, özellikle protein açısından zengin gıdalarda bulunan bir amino asittir. İşte glutamin içeriği yüksek yiyeceklerden bazıları:

  • Et, kümes hayvanları ve balık: Sığır eti, tavuk, hindi ve balık gibi hayvansal kaynaklı protein kaynakları glutamin açısından zengindir.
  • Süt ürünleri: Süt, yoğurt ve peynir gibi süt ürünleri de iyi glutamin kaynaklarıdır.
  • Baklagiller: Fasulye, mercimek ve bezelye bitki bazlı glutamin kaynaklarıdır.
  • Yumurtalar: Yumurtalar bir başka iyi glutamin kaynağıdır.
  • Kuruyemiş ve tohumlar: Badem ve kaju gibi kabuklu yemişler ve kabak çekirdeği ve ayçiçeği çekirdeği gibi tohumlar da glutamin kaynaklarıdır.
  • Sebzeler: Çiğ ıspanak ve çiğ maydanoz gibi bazı sebzeler de iyi glutamin kaynaklarıdır.

Özet Olarak

Glutamin özellikle sporcular için ihtiyaç duyulabilecek bir takviye edici gıda olarak değerlendirilmektedir. Glutamin vücudumuzda üretilebildiği gibi besinler yoluyla da insan bedenine alınabilir. Bu nedenle glutamin takviyesi tüketimine karar verildiğinde bilinçli bir tüketim şekli tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Yakıt kaynağıdır.
  • Fazla amonyağın atılmasını sağlar.
  • Protein sentezi ve kas yıkımında görevlidir.
  • Nitrojen taşıyıcılığı yapar.
  • Bakım onarım ve iyileşme ile ilgilidir.
  • Yenileyici özelliktedir.
  • Büyüme hormonu ile ilişkilidir.
  • Beyinle ilişkilidir.

L-Glutamine takviyesi, pozitif azot dengesini teşvik eder ve kas kaybının önüne geçer. 2 gram L-Glutamin almanın büyüme hormonu seviyelerini %400 oranında artırabildiğini gösterilmiştir.

Glutamin eksikliği olan kişilerde de halsizlik ve yorgunluk en sık görülen belirtiler arasındadır. Glutamin eksikliği sindirim sistemi üzerinde de olumsuz etkiler oluşturmaktadır.

Glutamin kullanımının kilo aldırdığına ilişkin araştırmalarla desteklenmiş bir bilgi bulunmamaktadır. Glutaminin kilo kaybını destekleyebileceği düşünülmektedir ancak bu konuda da net bir sonuç yoktur.

Glutamin sıcaklıktan etkilenen bir amino asit olma özelliği taşımaktadır. Bu nedenle sıcak yiyecek veya içeceklerle kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Glutamin sadece soğuk veya oda sıcaklığındaki sıvılar ile tüketilmelidir.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 141 Ortalama: 5)

İlgili Bağlantılar

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.

X