Arginine Nedir, Ne İşe Yarar? Faydaları Ve Zararları Neler?

Arjinin (L-Arginine), yarı esansiyel olarak nitelendirilen bir amino asittir. Peki arjinin tam anlamıyla nedir? Ne işe yarar? Detaylı bilgi alın

Arjinin bir amino asittir. Peki arjinin tam anlamıyla nedir? Ne işe yarar? Faydaları ve zararları nelerdir? Makalemiz üzerinden tüm bu soruların cevaplarına ulaşabilirsiniz.

Arjinin (Arginine) Nedir, Ne İşe Yarar?

Arjinin (L-Arginine), yarı esansiyel olarak nitelendirilen bir amino asittir. Arjinin en temelde fizyolojik işlevi gerçekleştirmede etkili olan bir yapı bloğudur ve nitrik asitlerin öncüsüdür. Arjinin, vücutta doğal bir şekilde kendiliğinden üretilemeyen ve bulunamayan, bir amino asittir. Dolayısıyla içeriğinde arginine bulunan besinler ile beslenmek son derece önemlidir.

arjinin nedir ne işe yarar

Arjinin; primatlarda (gelişmiş memelilerde) kreatin sentezi ve mantarların bazılarında ise mikrop öldürücü kimyasal oluşumunun sentezinde rol alır. Hücrelerin çoğalışı ve büyümesini sağlayan metabolik reaksiyonlarda görev alır.

Özellikle hücrelerin soy devamlılığı açısından, birçok araştırmaya konu olan; DNA’nın korunması, paketlenmesi, hücre içinde bulunan bütün çalışan organellerin bütünlüğünü sağlayan dış zarlarının korunmasında, geçirgenlik kontrolünün sağlanmasında ana görevde yer almaktadır.

Badem, fıstık ve gibi kabuklu kuruyemişler, çikolata ve üzüm gibi besinler içerisinde l-arginine, vücut için gerekli oranlardadır. Ancak günüm dünyasında, gıda ürünlerinin yani besinlerin kalitesinin düşmesi ve doğal olarak kalmayıp çeşitli nedenler ile ilaçlanması nedeniyle arginine seviyesinde düşüşler meydana gelebilmektedir. Bu nedenle, arjinini çoğu birey gıda takviyesi (Supplement) olarak vücuduna almaktadır.

Arjinin Takviyesi Hangi Durumlarda Kullanılır?

Arjinin nitrik oksidin öncüsü olarak tanımlandıktan sonra önemli bir yere sahip bir bileşen haline gelmiştir. Arjinin; vücutta kanser ve travma benzeri durumlarda vücudun ihtiyacının arttığı, birçok metabolik yolda görevi, rolleri olan esansiyel bir aminoasittir.

Hormonal etkiyle tansiyonun düzenlenmesi, idrar miktarı, hormonların saklanması, kadın ve erkekte üreme etkinliğinin arttırılması gibi görevleri ile birçok noktada insan sağlığı söz konusu olduğunda karşımıza çıkmaktadır.

Arjininin akut etkisinin egzersiz kapasitesini yükseltmek, kronik etkisinin ise kas protein sentezini arttırmak olduğu ifade edilmektedir. Akut etkileri; aktivite sırasında aktif iskelet kaslarında Nitrit Oksit (NO) artışına bağlı vazodilasyonu sağlayarak performans artışı sağlar. Kronik etkileri ise endojen büyüme hormonu sekresyonunu ve kreatin sentezini arttırır.

Arjinin, vücut geliştirme ile ilgilenen kişiler tarafından, idman esnasında gereksinim duyulan patlayıcı güç etkisini ortaya çıkarmasıyla (nitrik oksit) ve uyku sürecinde büyüme hormonu (GH) seviyesinin artmasında ve erkeklerde sperm, ereksiyon kalitesinin sürdürülmesinde veyahut sağlanmasında fayda sağladığı, etkili olduğu kanısıyla kullanılmaktadır.

Arjinin takviyesi almanın, vazodilatör ve kan akışını arttıran nitrik okside dönüştüğü için performansta verim artışı sağladığı düşünülmektedir. Artan kan akışı, egzersiz esnasında kaslara oksijen ve besleyici maddelerin verilmesine destek olur ve kas yorgunluğuna neden olan atık ürünlerin atılımını hızlandırır.

Arjinin Nasıl Kullanılır?

Arjininin genel olarak günde üç defa 2-3 gram alınması önerilir. İlk takviye alınımının öğlen saatlerinde açken yapılması tavsiye edilir. Bu durum öğlen saatlerinde büyüme hormonu sentezlenmesinin devreye girmesiyle alakalı bir zaman dilimidir. Egzersiz söz konusu ise ikinci tüketim miktarı antrenmandan yarım saat önce 2-3 gram kadardır. Arjinin bu şekilde tüketilirse egzersiz esnasında daha iyi hissederek, daha çok pump olmanızı ve antrenmandan daha yüksek verim almanızı sağlayacaktır.

Arjinin bu özelliği sporcular için en önemli faydalarından biridir. Spordan önce arjinin alımı ile kişinin nitrik oksit seviyeleri yükselecek ve damarları genişleyerek kan akışınız hızlandıracaktır. Arjininin son tüketim zamanı ise yatmadan önce 3-4 gram şeklinde uygulanmalıdır.

Arjininin genel olarak su ile tüketilmesi önerilir. Arjinin takviyesi kullanımında en iyi zaman dilimi ise büyüme hormonunu tetiklediği, kas kazanımını ve kas iyileşmesini artırdığı için uyumadan öncedir.

Arjinin takviyeleri kullanmadan önce özellikle kronik rahatsızlıklarınız varsa mutlaka bir uzmana danışmanız tavsiye edilir.

Arjininin Faydaları Nelerdir?

  • Kalp Sağlığına İyi Gelir: Arginin inflamasyonu baskılar ve damar dolayısıyla kardiovaskuler hastalıklara iyi gelir. Bu fayda, oral arjinin takviyesinin kardiologlar tarafından en çok önerilen ürün olmasının sebebidir. Oral arginin takviyeleri yüksek kalp hastalığı riski olan bireylerde kalp krizi ve inme riskini indirgemek için kullanılır. Arginin hastalarda yüksek kolesterol değerini azaltır, konjestif kalp hastalığı riskini azaltır, ayrıca dayanıklılık ve kalp nedenli göğüs ağrılarında azalmaya sebep olur.
  • İnflamasyonu Azaltarak Yaşlanma Karşıtı Etkisi: Arginin, inflamasyonun etken olduğu hastalıklarla savaşmada başarılı bir amino asittir. Serbest radikalleri azaltma yeteneği ile yaşlanma karşıtı bir bariyer etkisi gösterir. Bu etkisiyi superoksit dismutaz enzimi mekanizması ile gerçekleştirir. Arginin ayrıca bazı metabolik rahatsızlıklarda ve üretra travması sonucunda kanda meydana gelen amonyak artışında, kandaki amonyak miktarını azaltmakta etkilidir. Amonyak vücutta protein yıkımıyla meydana gelen, nekroza neden olup hücresel yıkım ve inflamasyona sebep olan bir maddedir.
  • Bağışıklığı Güçlendirir, Enfeksiyon Yayılımını Engeller: Arginin değerleri düşük bireylerde kanser ve bazı hastalıkların arttığı gözlemlenmiştir. Arginine bağışıklık sisteminin ana hücreleri olan lenfositler ve t lenfositlerin vücudu korumak için ihtiyacı vardır. Arjinine ek olarak kullanılan omega 3 ve vitamin takviyeleri sayesinde enfeksiyon riski belirgin seviyelerde azaltılır. Özellikle bu fayda solunum yolu hastalıklarında oldukça belirgindir. Arjinin kanser hastalarında ve ameliyat sonrası yara iyileşmesinde çok faydalıdır. Arjinin tarafından üretilen prolin ciltte kollajen sentezini arttırarak, antioksidan aktiviteyi azaltır.
  • Erektil Disfonksiyon ve Kısırlık Tedavisinde Yardımcıdır: Arginin sperm üretimi ve sperm hareketlerinde artışa neden olur. Özellikle kalp hastalığı olan erkeklerde erektil disfonksiyona daha fazla rastlanmaktadır. Bu hastalarda nitrik oksit miktarı düşüktür. Bazı araştırmalar argininin erektil disfonksiyon tedavisinde %92 ‘ye varan başarı elde ettiğini ifade etmektedir. Bazı çalışmalar stresin arjininden sperm oluşmasını baskıladığını göstermiştir. Arjinin daha az strese sahip kişilerde arginin daha etkilidir. Glutamat ve arginin birlikte kullanıldığında argininin tek başına kullanılmasından daha başarılı olduğu ifade edilmektedir.

Ayrıca kadınlar söz konusu olduğunda da genital kan akımını arttırarak seksüel problemlerde ve kısırlıkta etki gösterir. Arjinin yeşil çay ve orman meyveleri gibi antioksidanlarla birlikte kullanıldığında kadınlarda doğurganlığı arttırır.

Arjinin Vücuttaki İşlevi ve Performansa Etkisi

Arjinin bağışıklığı kuvvetlendirir ve bu şekilde daha dayanıklı olmayı sağlar. Soğuk algınlığı söz konusu olduğunda argininden yardım alınabilir.

Zihinsel kapasite üzerinde etkilidir. Bunamayı geciktirir ve zihni daha canlı tutar. Böbrek fonksiyonları üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Daha sağlıklı ve sorunsuz çalışan böbreklere sahip olma konusunda destek olabilir.

Arjininin, kalp ve damar sağlığı üzerine olan etkileri dikkat çekmektedir. Damar sertliğinin engeller. Kan damarlarını onarır ve kalp krizi riskini azaltır. Özellikle de vücut geliştirme ile ilgilenen bireyler için kalp ve damar sağlığının ne kadar önemli olduğu düşünüldüğünde, arjinin tüketimine dikkat edilmelidir.

Performansa etkisi;

  • Egzersiz Performansını Arttırır: Arjinin egzersiz performansını arttırır ve egzersizlerin minimum ağrı ile gerçekleşmesini sağlar. Ayrıca arjinin vücutta büyüme hormonu, prolaktin ve prolin, kreatin, glutamat gibi aminoasitleri arttırır. Kas yaralanmalarında hızlı iyileşme sağlar. 5 ila 9 gram arjinin takviyesi tüketen kişilerde büyüme hormonunun belirgin oranda arttığını gösteren deneyler bulunmaktadır. Arjinin dinlenme evresinde bile büyüme hormonunu %100 arttırır. Bu durum kişi egzersiz yapmasa bile kas yapısında artışa etken olabilir. Arjininin egzersize ek tüketilmesi durumunda ise bu değer %300 – %500 arasında yükselir. Arginin kandaki insülin değerini arttırarak kas yapımında artışa yardımcı olur. Ayrıca el, ayak soğukluğu olan dolaşımında bozukluklar olan bireylerde, artrit veya diyabetli kişilerde kan akımını arttırması ile iyileşme oranını arttırır.
  • Kas Gelişimine Etkisi: L-arginine, spor yapan kişilerde ve profesyonel sporcularda kas gelişimine ve performansına pozitif etki etmektedir. Katkı sağladığı protein sentezinden ve vücuttaki tuz oranı düzenlemesinden dolayı sporcuların kas gelişimlerine katkı sağlan-maktadır.

Arjinin Zararları (Yan Etkileri) Nelerdir?

Arjinin doktor kontrolü ve izni dahilinde kullanılması gereken bir takviyedir. Doz oranı kişinin yaşına veyahut sağlık durumuna göre değişkenlik göstermektedir. Örneğin sağlıklı erişkinlere günlük 1 gr önerilirken, ameliyat sonrası yara iyileşmelerinde bu oran 9 grama kadar çıkabilir.

Yan etkileri ve zararları söz konusu olduğunda;

  • Protein artışına bağlı olarak Gut hastalığına etken olabilir.
  • Arjinin yaygın olmamakla beraber bazı kişilerde karın ağrılarına neden olabilir.
  • Tansiyon düşürücü ilaçların etken maddeleriyle etkileşime geçebilir.
  • İshal problemleri yan etkilerinden biridir.
  • Şişkinlik, gaz sıkışması diğer zararları arasındadır.
  • Mide yanması ve mide bulantısı yan etkilerindendir.

Arjinin İçeren Yiyecekler Hangileri?

  • Hindi: En yüksek arjinin oranı hindi göğsünde bulunur. Bir porsiyon hindi göğsü 16 gram arjinin barındırır.
  • Tavuk: Arjininin ikinci en zengin kaynağıdır. Bir porsiyon tavuk göğsünde günlük alınması gereken arjininin yüzde %70'i bulunur.
  • Kabak çekirdeği: Bir fincan kabak çekirdeği yaklaşık 7 gram arjinin vardır.
  • Soya fasulyesi: Bir fincan kavrulmuş soya fasulyesinde yaklaşık 4,6 gram arjinin bulunur.
  • Fıstık: Bir bardak fıstık yaklaşık 4,6 gram arjinin içerir. Fıstık, protein açısından zengin içeriğine ek olarak, B3, E vitamini, folat ve niasin için de iyi bir kaynaktır.
  • Spirulina: Bir fincan spirulina 4,6 gram arjinin içerir.
  • Süt: Bir bardak süt yaklaşık 0,2 gram arjinine sahiptir.
  • Nohut: Bir fincan pişmiş nohut; 1,3 gram arjinin içerir.
  • Mercimek: Mercimek; fincan başına yaklaşık 1,3 gram arjinin içermektedir.

Özet Olarak

Arjinin yarı esansiyel bir amino asit olarak hayatımızda ve sağlımızda çeşitli rollere sahiptir. Arjinin ihtiyacımızı karşılamak için ise çeşitli besinler ve besin takviyeleri gıda sektöründe yer edinmektedir. Kişi vücudunun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak bilinçli bir yönelim ile dilediği şekilde bu ihtiyacını karşılayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Arjinin takviyeleri genel itibar ile sporcular tarafından kullanılan takviyelerdir. Arjinin; göğüs krampı (anjin), yüksek tansiyon, kalp hastalığı, kadın ve erkek kısırlığı gibi hastalıkların tedavisinde de kullanılır.

Arjinin genel olarak su ile tüketilen bir besin takviyesidir. Arjinin için en uygun tüketim saati ise uyumadan yaklaşık yarım saat önce olan zaman dilimidir.

Arjinin kan dolaşımını ve debisini arttırır. Nitrik oksite dönüşür ve damarları genişleterek bu işlevi yerine getirir.

Arjinin anlık bir etkiden ziyade düzenli kullanımda etkisini gösterir. Büyüme hormonunu tetiklediği, kas kazanımını ve kas iyileşmesini artırdığı için en iyi zaman ise uyumadan öncedir.

Arjininin kullanım dozu 3-9 g/gün şeklindedir. Arjinin takviyesinin günde 9 g alınması halinde herhangi bir yan etkisinin olmadığı belirtilmiştir. Uygun miktarlarda kullanımında yan etki gözlemlenmemiştir.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 38 Ortalama: 4.9)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.