Protein Nedir, Ne İşe Yarar? Görevleri Nelerdir?

Proteinler amino asitlerden oluşan organik bileşiklerdir ve proteinler vücudumuzun temel yapı taşı olarak ifade edilir. Devamı yazımızda!

Protein insan yaşamı için son derece önemli bir bileşiktir ve vücudumuz üzerindeki etkilerini keşfetmek, Protein ne işe yarar? Faydaları, görevleri nelerdir? Gibi soruların cevaplarını bilmek hayatlarımızı olumlu yönde değiştirerek, farkındalık yaratabilir. Bu yazımızda sizler için proteinin hakkında geniş bilgilere yer verdik, keyifli okumalar dileriz.

Protein Nedir, Ne İşe Yarar?

Proteinler, amino asitlerden oluşan organik bileşiklerdir ve proteinler vücudumuzun temel yapı taşı olarak ifade edilir. Proteini oluşturan nerdeyse 20 kadar amino asit bulunmaktadır. Bu amino asitlerin dizilimleri ise proteinlerin işlevlerini belirlemektedir.

Protein Nedir, Ne İşe Yarar? Görevleri Nelerdir?

Proteinlerin vücut için gerekli olan en büyük moleküllerdir ve insan vücudu üzerinde neredeyse tüm işlevlerde görev almaktadırlar. Proteinler, insan bedeni üzerinde sudan sonra en çok bulunan moleküllerdir.

Proteinler kandaki oksijeni taşımakta ve sinir sistemin içerisinde rol almaktadır. İnsan vücudu içerisinde bulunan enzimler ve hormonlar protein çeşitleri arasında yer alır. Protein vücutta yoğun olarak kaslarda yer almaktadır ve bazı proteinler vücut tarafından üretilemediği için besinler üzerinden vücuda alınır.

Protein ‘in Görevleri Nelerdir?

Proteinler hayati bir önem taşımaktadır ve insan vücudu üzerindeki görevleri;

  • Vücutta dokuların oluşumunda, dokuyu inşa etmede ve güçlendirme önemli bir yer alırlar.
  • Hasar gören dokuları onarır ve yeniden oluştururlar.
  • Moleküllerin vücutta taşınılması görevleri arasındadır.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirirler. Gerekli olan antikor ve antioksidanın yapısında yer alırlar.
  • Metabolizmanın düzenlenmesini sağlarlar
  • Vücudun enerji ihtiyacını karşılarlar.
  • Azotu vücutta kullanılabilir hale getirirler.
  • Kas kütlelerinin gelişimini sağlarlar.
  • Hücreleri yenileyerek vücudun gelişmesini ve onarılmasını üstlenirler.
  • Kemik ve kıkırdak gelişiminde de rol alırlar.
  • Vücudun pH dengesini sağlarlar.

Hangi Besinlerde Protein Bulunur?

Proteine yüksek oranda sahip olan besinler öncelikle kırmızı ve beyaz etlerdir sonrasında ise süt ve süt ürünleri gelmektedir;

Hayvansal Proteinler;

  • Yağsız dana eti
  • Tavuk Göğsü
  • Hindi Göğsü
  • Peynir, lor peyniri
  • Ton balığı
  • Somon balığı
  • Kılıç balığı
  • Levrek
  • Palamut
  • Sardalye
  • Yoğurt
  • Süt
  • Yumurta
  • Karides
  • Çökelek
  • Kefir

Bitkisel Proteinler;

  • Fasulye
  • Bezelye
  • Ispanak
  • Mısır
  • Brokoli
  • Brüksel lahanası
  • Kuşkonmaz
  • Fındık, fıstık, badem
  • Tofu
  • Soya fasulyesi
  • Kabak Çekirdeği
  • Yeşil Mercimek
  • Bulgur
  • Yulaf
  • Kinoa
  • Barbunya
  • Nohut
  • Kara buğday
  • Tahin
  • Fıstık ezmesi
  • Kepekli ekmek
  • Ayçiçek çekirdeği
  • Börülce
  • Bakla

Protein ‘in Faydaları Nelerdir?

  • Protein ağırlıklı besinler tok tutar ve bu sayede vücuda daha az kalori alınımı gerçekleşir.
  • Proteinler, kas kütlesini korumaya ve kasları güçlendirmeye yardımcı olur. Kilo verirken oluşabilecek kas kaybını azaltabilirler.
  • Proteinler, kemikleri korur. Osteoporoz ve kemik kırığı riskini azaltırlar.
  • Protein açısından zengin beslenmek gece atıştırma isteğini minimuma indirger.
  • Yüksek protein içeren kahvaltı, günü daha başlamanızı ve güne enerjik geçirmenizi sağlar.
  • Proteinler metabolizmayı hızlandırarak gün boyunca daha fazla kalori yakmanızı sağlar.
  • Protein alımı yüksek tansiyonu ve kötü kolesterolü düşürür.
  • Proteinler yaraların daha hızlı iyileşmenizi sağlar.
  • Protein alımı yaşlanma ile ilişkili kas kaybını azaltır.

Protein Eksikliği Nedir, Eksildiğinde Ne Olur?

Protein eksikliği (Hipoproteinemi) damarlarda su tarafından oluşturulan basıncın düşmesi ve kanda bulunan proteinlerin 100 ml de 2,5 mg’ın altına düşmesi sonucunda meydana gelebilen bir durumdur.

Protein eksikliğinde vücutta neler olur?

Proteinler vücutta önemli maddelerin bir yerden bir yere iletilmesini, hücrelerin yenilenmesini, mineral ve besin yapı taşlarının hücrelere alınmasını ve atık maddelerin hücre dışına atılmasını sağlar. Proteinler ayrıca bazı hormonların yapı maddeleridir ve vücudu hastalıklara karşı dirençli hale getirirler. Vücutta protein eksikliği bazı belirtiler ile kendini gösterebilir ve protein eksikliği bedende zincirleme hastalıklara sebep olabilir.

Protein Eksikliği Nasıl Anlaşılır, Belirtileri Neler?

Protein vücut için çok önemli bir yapı taşıdır. Bu nedenle protein eksikliğinde vücutta ciddi olabilecek bazı durumlar ortaya çıkmaktadır ve vücut bunlara yanıt olarak değişik belirtiler verebilmektedir.

Protein eksikliği belirtileri;

  • Ödem: Protein eksikliği sonucu damarlarda su tutulamaması nedeniyle damarlardaki sıvının deri altına kaçması vücudun birçok alanında görülebilecek bir bulgudur.
  • Bağışıklık Sistemi Sorunları: Protein eksikliği olan bireylerde bağışıklık sistemi güçsüz kalır ve kişi sık sık hasta olma ya da alerjik durumlara sık rastlamaya başlar.
  • Ciddi Kas ve Kilo Kaybı: Protein eksikliği kişide kilo kaybı, kasların gelişememesi hatta git gide erimesi ile kendini gösterebilir.
  • Kırılgan ve Seyrek Saç: Protein eksikliği saçlarda kırılganlığa ve seyrekleşmeye neden olabilir.
  • Tırnak Çizgileri: Protein eksikliği kişi de tırnak yapısını bozulabilmektedir. El ve ayak parmak tırnaklarında meydana gelen derin şerit şekilleri ve çıkıntılı beyaz paralel çizgiler bu duruma örnektir.
  • Cilt Problemleri: Protein eksikliği sonucu ciltte kuruma, ciltte pullanması ve deri döküntüleri ile kendini gösterebilir.
  • Soluk Ten: Protein eksikliği söz konusu olduğunda insan derisi pigment kaybetmeye başlar soluk ten gözlemlenebilir.
  • Yavaş İyileşen ya da İyileşmeyen İnatçı Yaralar: Protein eksikliğinde yaralar iyileşirken yavaş iyileşme gösterebilir ya da iyileşmeyebilir.
  • Büyüme ve Gelişme Geriliği: Protein eksikliği bulunan bebek ve çocuklarda büyüme ve gelişme aksayabilmektedir.

Fazla Protein Almak Zararlı Mı?

Fazla proteinler vücutta protein deposu olmadı için yağa dönüşerek depo edilir ve bu durum çeşitli sorunları beraberinde getirir.

Fazla protein tüketimi idrarla kalsiyum atımını artırarak böbreklere zarar verir ve böbrek taşı oluşumunu tetikleyebilir. Aşırıya kaçan protein tüketimi böbrek ve karaciğere fazla yük bindirir ve aynı zamanda gut hastalığına sebep olabilir.

Protein Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?

Protein eksikliği tedavisi proteinin eksiklik nedenine göre şekillenir;

  • Yeme bozukluğu: Kişinin yeme bozukluğu için tedavi edilmesi gerekebilir, bu sayede yeterli protein içeren sağlıklı, dengeli bir beslenmeye geçebilir.
  • Çölyak hastalığı: Çölyak hastalığına sahip olan bir bireyin proteinler dahil olmak üzere besin maddelerinin ince bağırsakta uygun şekilde emilebilmesi için glütensiz bir diyet uygulaması gerekir.
  • Karaciğer ve böbrek hastalıkları: Protein eksikliği olan karaciğer ve böbrek hastalıkları, sıklıkla doktor takibi ile kapsamlı tıbbi tedavi ve daha fazla takip gerektiren bir tedavi süreci içerisine girmelidir.

Sonuç Olarak

Protein yaşamımızın temelini oluşturan önemli bir organik maddedir. Proteinler hayatın sürdürülebilmesi için şart olan karmaşık bir yapı ile bizi hayatta tutan bileşiklerdir. Proteinler sağlıklı ve dengeli beslenme ciddi ve önemli bir yere sahiptir. Bireyin kendisi ve sevdikleri için bu farkındalığa göre bir beslenme uygulaması tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Protein tozu; Ağır spor yapanların kas yapısını artırmak için kullanıldıkları bir besin takviyesidir. Protein tozu takviyeleri genellikle profesyonel sporcular ve vücut geliştiriciler tarafından tercih edilir. Yoğun egzersiz hayatı olan kişilerin kullanması tavsiye edilir.

Proteinin vücuttaki görevleri;

  • Doku inşa ederek ve güçlendirmek,
  • Hasar gören dokuları onarmak ve yeniden oluşturmak,
  • Moleküllerin vücutta taşınılmasını sağlamak,
  • Bağışıklık sistemini güçlendirmek,
  • Metabolizmanın düzenlenmesini, hızlanmasını sağlamak,
  • Vücudun enerji ihtiyacını karşılamak,
  • Azotu vücutta kullanılabilir hale getirmek,
  • Kas kütlelerinin geliştirmek.

Proteinin özellikleri;

  • Kolajen benzeri yapılar üretir,
  • İnsülin gibi hormonların yapısında yer alır,
  • Hemoglobin gibi taşıma özelliği bulunan maddelerde bulunur,
  • Amilaz ve amilaz gibi enzimlerin yapısını oluşturur,
  • Moleküllerin vücutta taşınmasında rol alır,
  • Hücrelerin onarır.

En iyi protein kaynakları;

  • Kırmızı et,
  • Beyaz et,
  • Baklagiller,
  • Süt,
  • Yumurta,
  • Yoğurt,
  • Kabak çekirdeği,
  • Peynir,
  • Ton balığı.

Protein ağırlıklı beslenmek her zaman kilo verme ve kilo kontrolü sağlamada en etkili yöntemlerdendir. Yüksek protein içeren diyetler metabolizmayı hızlandırır ve yağ yakımına yardımcı olur.

Protein içeren sebzeler;

  • Brüksel lahanası,
  • Ispanak,
  • Brokoli,
  • Patates, protein açısından zengin sebzelerdir.
Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 34 Ortalama: 4.9)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.