Obezite Nedir? Belirtileri Nelerdir, Nasıl Tedavi Edilir?

Obeziteyi basitçe açıklamak gerekirse, insan vücudunda sağlığı bozacak şekilde gereğinden fazla miktarda yağ birikmesidir. Belirtileri neler?

Obezite, günümüz dünyası insanlarının en büyük problemlerinden biri. Peki bu hastalık hakkında ne kadar bilgiye sahibiz? Bu yazımızda obezite hakkında yaptığımız araştırmaların sonuçlarını paylaşıp, siz değerli okuyucularımızın soru işaretlerine değinecek ve bunları gidereceğiz.

Obezite Nedir?

Obeziteyi basitçe açıklamak gerekirse, insan vücudunda sağlığı bozacak şekilde gereğinden fazla miktarda yağ birikmesidir. Boy uzunluğuna göre vücut ağırlığının istenilen ağırlığın üzerinde olmasıdır olarak da açıklanabilir.

Sağlıklı bir yaşam için, alınan enerji ile harcanan enerjinin dengede tutulması gerekir. Bu durum aşıldığında alınan kaloriler zamanla yağa dönüşecek ve bu da yağ birikmesi başlangıcına neden olacaktır. Yağ birikmesi arttığında ise bu durum obezite olarak adlandırdığımız hastalığa sebep olur. Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’i, kadınlarda ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oran erkeklerde %25, kadınlarda ise %30’un üstüne çıkmasıyla obezite oluşur.

obezite nedir

Bu değerlerin hesaplanmasında vücut kitle endeksi hesaba katılır. Ağrılınızı boyunuzun karesine böldüğünüzde (kg/m2) çıkan sonuç, fazla kilolu veya obez olup olmadığınızı gösterir. Bu değerler altında çıkan sonuçlara göre obezitenin farklı çeşitlerini görebiliriz.

Günümüz dünyasında teknolojinin gelişmesi, hazır gıda tüketiminin artması, stres, insanların ulaşımlarını taşıtlar vasıtasıyla gerçekleştirmesi gibi sebeplerden dolayı obezite oranı ciddi bir şekilde yükselmektedir. Cinsiyet olarak ele aldığımızda; 2019 yılında kadınların %24,8’inin obez ve %30,4’ünün obez öncesi, erkeklerin ise %17,3’ünün obez ve %39,7’sinin obez öncesi olduğu görüldü.

Obezite yaşam kalitesini düşüren ve insan sağlığını ciddi olarak tehdit eden ayrıca beraberinde farklı hastalık ve rahatsızlık getiren bir hastalık olarak görülmektedir. Şu an günümüzde üzerine en çok para harcanan bu rahatsızlıklardan biri olan obezite insan hayatını tehdit etmektedir.

Obezite Bir Hastalık Mıdır?

Evet, obezite kronik bir hastalıktır; bu hastalık günümüzde insan sağlığının kalitesini düşürüp, tehlikeye atan hastalıklardan en yaygın olanları arasındadır.

İyi tarafı şu ki obezite tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bunun için çeşitli tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Ancak bu durumu hiç yaşamamak için düzenli egzersiz, sağlıklı bir diyet, hazır gıdılardan ve daha aktif ve hareketli bir yaşam gibi gibi önlemler alınabilir. Bunlar sizin obezite hastalığına yakalanma imkanınızı düşürecek ve daha sağlıklı bir birey olmanızı sağlayacaktır.

Obezite Nasıl Anlaşılır, Belirtileri Nelerdir?

Obezitenin anlaşılması için beden kitle endeksine başvurulabilir. Bununla beraber genel olarak uzmanların kullandığı BIA (biyoelektrik impedans) cihazı da etkili bir yöntemdir ancak ufak da olsa hata payı barındırabilir.

Obezite kişinin hem kendi gözünden hem de diğer insanların gözünden kolayca anlaşılabilecek bir hastalıktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta obezite’nin hangi safhada olduğunu belirleyebilmektir. Bunun için ise uzmana başvurulması en sağlıklı seçenek olacaktır.

Obezite’nin belirtilerine gelirsek bunlar da görünüm kadar açık ve hissedilir etkilerdir.

Bu etkileri şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Çabuk yorulma
  • Nefes darlığı
  • Terleme düzeyinde artış
  • Cilt sorunları
  • Psikolojik sorunlar ve benlik saygısında azalma
  • Sırt ve eklem ağrıları
  • Horlama ve uyku apnesi

Obezite Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Obezite’nin birçok nedeni vardır. Bunlar fiziksel ve hormonsal durumdan sosyo-kültürel etmenlere kadar uzayabilir. Bilinen ve en sık görülen obezite nedenlerini açıklamak için bunları sıralayabiliriz.

  • Yaş
  • Cinsiyet
  • Aşırı ve yanlış beslenme
  • Genetik etmenler
  • Psikolojik sorunlar
  • Kullanılan ilaçlar
  • Sigara-alkol tüketim durumu
  • Gelir durumu
  • Eğitim düzeyi
  • Hormonel ve metabolik etmenler
  • Doğum sayısı ve doğumlar arası süre
  • Yetersiz fiziksel aktivite
  • Yanlış diyet uygulanması

Görünüme Göre Obezite Çeşitleri Hangileri?

Obezite çeşitleri vücut kitle indeksine göre sıralanmaktadır. Ağrılınızı boyunuzun karesine böldüğünüzde (kg/m2) çıkan sonuç, sizin vücut kitle indeksinizi göstermektedir. Buna göre:

  • 18, 5 kg/m.'nin altında olanlar: Zayıf
  • 18.5 – 24, 9 kg/m. arasında olanlar: Normal kilolu 18, 5 kg/m.'nin altında olanlar: Zayıf
  • 18.5 – 24, 9 kg/m. arasında olanlar: Normal kilolu
  • 25 – 29, 9 kg/m. arasında olanlar: Fazla kilolu
  • 30 – 39, 9 kg/m. arasında olanlar: Obez
  • 40 kg/m.'nin üzerinde olanlar: İleri derecede obez (morbid obez), olarak görülür.

Vücut kitle indeksini hesaplamak için şu bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Obeziteye Neden Olan Risk Faktörleri

Obeziteye neden olan risk faktörleri, sebepleriyle benzer niteliktedir. Bu nedenlerin bazıları kişinin elinde olan nedenlerdir, ancak diğerleri kişinin elinde olmayan doğuştan özelliklerle de alakalı olabilir.

  • Fiziksel aktivite yetersizliği
  • Aşırı ve yanlış beslenme alışkanlıkları
  • Hormonel ve metabolik etmenler
  • Sık aralıklarla uygulnanan çok düşük enerjili diyetler
  • Anne sütünün yetersiz alınması
  • Sigara ve alkol kullanım alışkanlığı
  • Yaş ve cinsiyet

Obezite Hangi Sağlık Sorunlarına Yol Açar?

Obezite, beraberinde bazı hastalıklara ve sağlık sorunlarına neden olabilir. Yaşanan rahatsızlıklar kişiden kişiye ve obezite türüne göre değişiklik gösterebilmektedir. Bunlar:

  • Hipertansiyon
  • Koroner arter hastalığı
  • Hiperlipidemi – Hipertrigleseridemi (Kan yağının yükselmesi)
  • Metabolik Sendrom
  • İnsülin direnci ve şeker hastalığı
  • Safra kesesi hastalıkları
  • Aşırı tüylenme
  • Bazı kanserler
  • Kadınlarda yumurtalık kistlerine bağlı adet düzensizlikleri
  • Erkek çocuklarda gömük penis ve hormonal bozukluklar
  • Damar sertliği
  • Kısırlık

Obezite Tedavisi Nasıl Olur?

Obezitenin farklı tedavi yöntemleri vardır. Bu tedavi türleri kişiye ve obezite türüne göre değişiklik göstermektedir.

  • Davranışsal Tedavi:

Vücut ağırlığının dengelenmesinde davranışsal değişiklik tedavisi, kişinin hayatındaki olumsuz davranış veya alışkanlıkları bırakmak ve bunları olumlularla değiştirmek adına yapılan bir tedavi türüdür.

Davranış değişikliği tedavisinin basamakları:

  1. Kendini gözlemleme
  2. Uyaran kontrolü
  3. Alternatif davranış geliştirme
  4. Pekiştirme, kendi kendini ödüllendirme
  5. Bilişsel yeniden yapılanma
  6. Sosyal destek
  • Diyet Tedavisi:

Diyet tedavisi obezite için çok önemli bir tedavi yöntemidir. Temel amacı alınan kalori miktarını azaltmaktır. Ancak kaloriyi düşürürken dengeli ve düzenli bir şekilde olmalıdır. Kişi yediği yiyecek ve içeceklerin besleyici olmasına dikkat etmelidir.

Obezite tanısı konulmuş bir kişinin doktor ve diyetisyenle bağlantı içerisinde olması gerekmektedir. En sağlıklı ve düzgün şekilde kalori kaybı için bir uzman yönetiminde diyet yapılması tavsiye edilmektedir. Şu yazımızdan kalori yaktıran ve zayıflamanıza yardımcı olabilecek önerilere göz atabilirsiniz.

  • Egzersiz Tedavisi:

Düzenli fiziksel aktivite enerji dengesinin düzenlenmesinde ve obeziteye bağlı gelişen sağlık sorunlarının önüne geçilmesinde önemli bir yere sahiptir. Yetişkinlerin günde 30 dakika orta şiddette egzersiz yapması önerilmektedir. Obez kişilerde her gün fiziksel olarak aktif olmak amaçlanır. Enerji dengesi kişi ve vücut tipine göre değişebileceği için bir egzersizin herkes için uygun olmayacağını bilmek gerekir. Egzersiz tedavisinin temel ilkeleri vardır ve bunlar bu şekilde belirtilmiştir:

  • Egzersizin Türü; Yürüyüş, Günlük Yaşam Aktivitelerinde Artış, Direnç Egzersizleri
  • Egzersizin Sıklığı; Her gün veya en az 5 gün/hafta
  • Egzersizin Süresi; 40-60 dk/günde 1 kez, 20-30 dk/günde 2 kez
  • Egzersizin Şiddeti; Maksimal Oksijen Tüketiminin %50-70’i

Bu konuda dikkat edilmesi gereken detaylardan biri obez kişiler için egzersiz içerisinde yaralanmaların önüne geçilmesi gerektiğidir.

  • Farmakolojik Tedavi:

Obezite tedavisinde kullanılacak ilaçlar hafif ve orta derecede ağırlık fazlalığı yaşayan bireyler için uygun değildir. Kullanılacak ilaçların sağlık yönünden güvenirliğe sahip olması ve hasta ile hastalığa uygun bir etki göstermesi gerekir. Bu ilaçların bağımlılık yapmaması ve uzman kontrolünde kullanılması bir hayli önemlidir.

  • Cerrahi Tedavi:

Obezitede cerrahi yaklaşım temelde ikiye ayrılır. Besinlerle alınan kalorinin azaltılmasına yönelik olarak bypass, gastroplasti, gastik bantlama, gastrik balon gibi yöntemler kullanılır. Rekonstrüktif cerrahide ise amaç; vücudun çeşitli bölgelerinden yağ dokularının uzaklaştırılmasıdır. Bu işlem daha çok cerrahi ağırlıklıdır ve hasta eski alışkanlıklarına devam ederse yağ birikimi tekrardan gerçekleşir.

Şişmanlık (Obezite) – Diyabet İlişkisi

Özellikle Tip2-Diyabet ile obezite arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Tip2- Diyabet haslarının %80’i fazla kiloludur. Obezite, hormonal dengeyi bozarak insülin direncine neden olmakta ve bu da diyabet oluşumunu kolaylaştırmaktadır. Obezite beraberinde getirdiği problemlerden dolayı diyabet tedavisi ve kan şekeri kontrolünü de zorlaştırmasıyla bilinir.

Obeziteye Yakalanmamak İçin Öneriler

Obeziteye yakalanmamak için hayatınızda değişiklikler yapmanız gerekmektedir. Hayatınızda yaptığınız değişliklerle önüne geçebileceğiniz obezite ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor.

Bu değişiklikler:

  • Düzenli fiziksel aktiviteye başlayın ve hareketsiz yaşamdan uzaklaşın
  • Hazır ve paketlenmiş gıdalardan uzak durun
  • Fastfood tarzı beslenme tarzından uzak durun
  • Uzman kontrolünde dengeli ve düzenli diyet yapın
  • Kızarmış gıdalardan uzak durun
  • Şekerli içecekler yerine su ve şekersiz olanları tercih edin
  • Meyve ve sebze tüketimini uygun ölçüde arttırın

Özetle

Yazımızda, Obezite hastalığının ne olduğundan, nasıl tedavi edilebileceğinden ve nasıl korunması gerektiğinden detaylıca bahsettik. Obezite, günümüzde ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkartan ve hayat kalitesini düşüren bir hastalıktır. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle beraber ortaya çıkan hareketsiz yaşam ve dengesiz beslenme faktörleri obezitenin en büyük nedenleri arasında yer almaktadır.

Bunların önüne geçilmesi için düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, daha hareketli bir yaşam, sigara ve alkol kullanımının önüne geçilmesi ( veya azaltılması ) ve kişinin kendini kontrol etmesi gerekmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Evet, obezite kolon kanseri, prostat kanseri, meme kanseri ve safra kesesi kanserine yol açabilir.

Obezite çok yaygın olduğu, yaşam kalitesini düşürdüğü, kronik olduğu ve yanında birçok hastalığa neden olduğu için önemli bir hastalıktır.

Bunun için Dünya Sağlık Örgütünün beden kitle indeksi hesaplamasını yaparak kişinin kilo konusunda ne durumda olduğunu öğrenebilirsiniz.

Kişi gündelik ve devamlı olarak hayatında çeşitli zorluklarla karşılaşacaktır. Bunlar hemen yorulma, aşırı terleme gibi olabilirken zamanla çok ciddi hastalıklara da yönelebilir.

Obezite, vücuttaki yağ oranının zamanla aşırı birikmesi sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Bunun önüne geçilmesi için kişi düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme gibi hayatına rutinler koymalıdır. Bununla beraber belirttiğimiz maddelerde yazan bilgilerin de takip edilmesi gerekir.

Obezite, vücutta fazla birikmiş yağa bağlı gelişen kronik bir hastalıktır. Hayat kalitesini düşürmekle beraber psikolojik ve fizyolojik birçok hastalığa da neden olmaktadır.

Yapılan araştırmalara göre fazla kilo ölüm riskini önemli ölçüde arttırmaktadır.

Hayatlarında düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, hareketli yaşam, düzenli uyku gibi ciddi değişiklikler yapmalı ve bunlardan önce bir uzman kontrolüne gitmelidir.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 24 Ortalama: 5)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.