Magnezyum Eksikliği Nedir? Belirtileri Neler, Nasıl Önlenir?

Magnezyum, enerji üretimi, kan basıncının düzenlenmesi, kas kasılması gibi bedenin işlevleri açısından mühim bir mineraldir.

Magnezyum çoğumuzun adına aşina olduğu bir mineral olarak vücudumuzda en bol bulunan 4. Mineraldir. Peki magnezyum eksikliği nedir? Belirtileri neler? Nasıl önlenir? Makalemiz üzerinden tüm merak ettiklerinize ulaşabilirsiniz.

Magnezyum Nedir?

Magnezyum, bedenin işlevleri açısından mühim bir mineraldir. Magnezyum vücut tarafından üretilemeyen bir mineral olduğu için gıdalar ve/veya takviyeler aracılığı ile vücuda alınması gerekir. Magnezyum; enerji üretimi, kan basıncının düzenlenmesi, kas kasılması ve sinir sinyali iletimi başta olmak üzere 300’den fazla metabolik reaksiyonda görevlidir.

magnezyum nedir, eksikliği nasıl anlaşılır

Vücuttaki magnezyum rezervlerin bütün bu fonksiyonların yerine getirilebilmesi için düzenli olarak doldurulması gereklidir. İnsan bedeninde magnezyumun %60’ı kemik ve dişlerde, %39’u yumuşak dokularda, kalan %1’i ise kanda bulunmaktadır. Magnezyum, beyin ve kalpte diğer organlara kıyasla daha yoğun bulunur.

Magnezyum Faydaları Nelerdir?

Biyokimyasal Süreçlere Etkisi: Magnezyumun temel rollerinden biri, enzimlerin yürüttüğü biyokimyasal süreçlerde kofaktör veyahut yardımcı molekül olarak davranış sergilemektir. Magnezyum bu yönüyle 600’den fazla reaksiyonun temelini oluşturmaktadır.

Bunlardan bazıları;

  • Yiyeceklerin enerjiye dönüştürülmesi
  • Amino asitlerden yeni proteinler oluşturma
  • Kasların kasılmasına/gevşemesine destek olma
  • DNA ve RNA’nın oluşturulması ve onarılmasında görev alma
  • Sinir sisteminin düzenlenmesi

Egzersiz Performansına Etkisi: Magnezyumun özellikle sporcuların ve yaşlıların egzersiz performanslarında, performans arttırıcı bir rol oynar. Bir araştırma da magnezyum takviyesi alan triatlon sporcularının daha hızlı koşma, daha hızlı bisiklet sürme ve daha hızlı yüzme etkinliklerine karşılık insülin ve stres hormonu seviyelerinin düşük seyrettiği gözlemlenmiştir.

Depresyona Etkisi: Vücuttaki magnezyum eksikliği %22 daha fazla depresyon riski yaratır. Bazı uzmanlar magnezyum düşüklüğünün akıl hastalıklarını tetiklediğini ifade etmektedir. Bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Tip 2 Diyabete Etkisi: Magnezyum eksikliğinin diyabetle olan ilişkisi üzerine yapılan araştırmalar, tip 2 diyabete sahip kişilerin diğer insanlara nazaran %48 daha düşük magnezyum oranlarına sahip olduğunu göstermiştir. Düşük magnezyum seviyesi aynı zamanda kişilerin diyabet riskini de yükseltebilmektedir. Bunlarla beraber magnezyum tüketimi, insülin seviyelerini indirgeyerek insülin direncini azaltabilir.

Yüksek Tansiyona Etkisi: Magnezyum takviyesinin sistolik ve diyastolik kan basıncında düşüş sağlar. Fakat bu etki yalnızca yüksek tansiyona sahip olan kişiler için geçerlidir; kan basıncı normal seviyede olan bireyleri kapsamamaktadır.

Kronik İltihaplanmaya Etkisi: Magnezyumun yaşlılarda, aşırı kilolu kişilerde ve prediyabetik hastalarında CRP ile iltihap belirtilerini azalttır.

*magnezyum takviyesi tedavi amacı ile kullanılmamalıdır. Eğer depresyon, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kronik iltihaplanma gibi şikayetleriniz var ise mutlaka uzman bir doktora danışmanız gereklidir.

Magnezyum Eksikliği Nedir?

Günümüz dünyasında besinlerin işlenmesi içeriğindeki magnezyumun azalması anlamına da gelmektedir. Veyahut uzun süre pişirilen sebzelerde magnezyum oranı oldukça az azalmaktadır. Aldığımız besinlerde yer alan magnezyum oranlarının azalmasıyla beraber beslenme alışkanlıklarımızın farklılaşması ile magnezyum eksikliği kavramı bizlere oldukça tanıdıktır.

Magnezyum eksikliği tıp dilinde hipomagnezemi adına sahiptir. Fazla terleyen veyahut bazı ilaçlar kullanan kişilerde magnezyum atılımı daha yüksektir. Stres ve hamilelik gibi dönemlerde vücudun gereksinim duyduğu magnezyum miktarı artış göstermektedir.

Yaş ilerledikçe veya gastrointestinal hastalıkların varlığından ötürü bağırsaklardaki emilim azaldıkça, ihtiyaç duyulan magnezyum miktarı da artmaktadır. Vücut ihtiyaç duyduğu magnezyumu yeterli miktarda dışarıdan temin edemediğinde, kemiklerde depolanan magnezyumu tüketmeye başlamaktadır.

Magnezyum eksikliği söz konusu olduğunda; değerlendirilen klinik bulgular doğrultusunda yapılacak kan testi ve/veya idrar testi ile magnezyum değeri belirlenip hipomagnezemi tanısı konulur.

Magnezyum Eksikliğinin Belirtileri Nelerdir?

Magnezyum eksikliği belirtileri Fizyolojik, Psikolojik ve Biyolojik olarak 3 farklı şekilde görülebilir. Sizler için bu eksiklik belirtilerini detaylı olarak inceledik.

Fizyolojik Magnezyum Eksikliği Belirtileri

Magnezyum eksikliğinde vücuttaki fiziksel belirtiler, tepkiler genel olarak kendini kas sisteminde meydana gelen sorunlarla belli etmektedir.

Bu belirtiler;

  • Mide ve bağırsaklarda krampların gerçekleşmesi; emilim bozukluklarına zemin hazırlamaktadır.
  • Çarpıntı; kalp çarpıntısı, kalp kasının düzenli bir şekilde çalışmasının önüne geçmektedir.
  • Kas spazmı; kas sisteminin gevşemesine engel olmaktadır.

Psikolojik Belirtiler

  • Uyuşukluk hali,
  • Dikkat dağınıklığı,
  • Unutkanlık,
  • Çocuklarda hiperaktivite,
  • Sinirlilik,
  • Öğrenme güçlüğü,
  • Konsantrasyon bozukluğu,
  • Depresyon,
  • Stresle baş edememe hali,
  • Çocuklarda dikkat eksikliği, gibi belirtiler magnezyum eksikliğine dair zihnin bir tepkisi olabilir.

Biyolojik Belirtiler

  • Yaşlanma belirtileri daha net bir şekilde kendilerini belli eder.
  • Vücudun insülin direnci artar.
  • Serotonin hormonu eksikliği meydana gelir.
  • Oksidatif stres görülür.
  • Tip 2 diyabet riskinin artar veyahut daha tehlikeli bir ihtimalle meydana gelir.
  • Magnezyum, hücrelerin çalışması için gerekli enerjiyi sağlayan bir enerji küresi olarak düşünülebilir. Bu bağlamda hücre aktivasyonunda azalma, zamanla hücre işlevlerinde aksamalar, bozulmalar ve hücrelerin deforme olması hatta ölmesi durumu, magnezyum eksikliğinin bir sonucu olarak karşımıza çıkabilmektedir.

Magnezyum Eksikliği Nelere Sebep Olur?

  • Astım: Magnezyum eksikliği ciddi astım hastalarında görülebilmektedir. Astımı olan bireylerde magnezyum seviyeleri sağlıklı insanlara nazaran daha düşük olma eğilimindedir. Bilim insanları, magnezyum eksikliğinin akciğerlerin solunum yollarını kaplayan kaslarında kalsiyum birikmesine neden olabileceğini ifade etmektedir. Bu durum solunum yollarını daraltıp ve nefes almayı zorlaştırarak astımı tetikleyebilmektedir.
  • Osteoporoz: Osteoporoz, hassas kemikler ve yüksek kemik kırığı riski ile karakterize edilen bir hastalıktır. Magnezyum eksikliği osteoporoz için bir risk faktörüdür. Eksikliği kemikleri doğrudan zayıflatabilir, aynı zamanda kemiklerin ana yapı taşı olan kalsiyumunun da kan seviyelerini düşürmektedir.
  • Ruhsal Bozukluklar: Zihinsel/Ruhsal bozukluklar, sorunlar magnezyum eksikliğinin bir başka olası sonucudur. Bu aksaklıklar zihinsel uyuşma, duygu eksikliği ile karakterize olan ilgisizliği de içerir. Yapılan bazı araştırmalar düşük magnezyum düzeylerinin artmış depresyon riski ile bağlantılı olduğunu kanıtlamıştır.
  • Yüksek Tansiyon: Magnezyum eksikliği kan basıncını ve kalp hastalığı için güçlü bir risk faktörü olan yüksek tansiyonu artırabilir. Magnezyum eksikliği kan basıncını artırarak bu doğrultuda kalp hastalığı riskini de artırabilir.

Hipomagnezeminin (Magnezyum Eksikliği) Yol Açtığı Sağlık Sorunlar Neler?

  • Düzensiz Kalp Atışı: Magnezyum eksikliği kalp aritmi veya düzensiz kalp atışına sebep olmaktadır. Genel itibari ile herhangi bir semptom meydana getirmeyen bu durum, bazı insanlarda kalbin duraksamasına kadar yol açabilen çarpıntılara etken olabilmektedir. Yapılan araştırmalar, kalp yetmezliği ve aritmisi olan hastaların, sağlıklı bireylere kıyasla daha düşük magnezyum seviyelerine sahip olduğu sonucunu ortaya çıkmıştır.
  • Yorgunluk ve Kas Zayıflığı: Magnezyum eksikliğine dayalı olarak meydana gelen yorgunluk ve kas zayıflığı; zihinsel, fiziksel bitkinlik, zayıflık ile kendini deşifre etmektedir. Yorgunluğun magnezyum eksikliğine dayalı olarak ortaya çıktığının saptanması için, başka semptomlarla beraber değerlendirilmesi gerekmektedir.
  • Kas Seğirmeleri ve Kramplar: Kaslarda sıklıkla seğirme, titreme ve kramplar oluşması, magnezyum eksikliğinin bir sonucu olarak kendini göstermektedir. Kalsiyum ile birlikte çalışan magnezyumun eksikliği durumunda, sinir hücrelerine fazla kalsiyum akışı gerçekleşmesiyle bu semptomlar ortaya çıkmaktadır.
  • Kemik Erimesi: Kemik yapısında zayıflama, kemik erimesi olarak ifade edilmektedir. Kemik erimesinin ilerleyen evrelerinde, kemik kırılma riski meydana gelebilmektedir.

Magnezyum Eksikliği Nasıl Önlenir?

Magnezyum açısından zengin, aralarından seçim yapabileceğimiz çok sayıda yiyecek bulunmaktadır. Magnezyum bitkisel besinlerde bolca bulunabildiği gibi aynı zamanda hayvansal kaynaklı gıdalarda da yaygın olarak bulunur. En zengin kaynaklar tohumlar ve fındıklardır fakat tam tahıllar, fasulye ve yeşil yapraklı sebzeler de zengin kaynaklardır.

Diyabet ve benzeri gibi vücutta magnezyum kaybına sebep olan bir sağlık bozukluğunuz varsa, bol miktarda magnezyum bakımından zengin yiyecekler yediğinizden veya takviyeler aldığınızdan emin olmalısınızdır.

Magnezyum eksikliği yaşıyor olabileceğinizi düşünüyorsanız, bir kan testi ile şüpheleriniz doğrulanabilir. Sonuç ne olursa olsun düzenli olarak fındık, tohum, tahıl veya fasulye gibi bol miktarda magnezyum açısından zengin yiyecekler yemeye çalışılmalıdır. Bu besinleri beslenmenize eklemek yalnızca magnezyum eksikliği riskinizi azaltmakla kalmaz, öte yandan genel sağlığınızı da olumlu yönde eti edebilir.

Doğal Magnezyum Nasıl Alınır?

En iyi magnezyum kaynaklarından bazılarının 100 gramındaki magnezyum miktarı;

  • Badem: 270 mg
  • Kabak çekirdeği: 262 mg
  • Bitter çikolata: 176 mg
  • Yer fıstığı: 168 mg
  • Patlamış mısır: 151 mg

Sadece bir avuç (28,4 gram) badem, magnezyumun günlük alım miktarının %18'ini sağlar.

Diğer büyük kaynaklar arasında; keten tohumu, ayçiçeği tohumu, chia tohumu, kakao, kahve, kaju fıstığı, fındık ve yulaf bulunur. Magnezyum ayrıca birçok kahvaltılık tahıllara ve diğer işlenmiş gıdalara eklenir.

Özet Olarak

Magnezyum her bir birey için büyük bir öneme sahip olan bir mineral olarak bedenimiz üzerinde büyük bir etki ve faaliyet alanına sahiptir. Magnezyumun bu nedenle vücuda alımına özen gösterilmeli ve eğer eksikliğinin söz konusu olduğu düşünülüyorsa mutlaka bir uzmana gidilerek tanı konulması istenmelidir.

Magnezyum için diğer her konuda olduğu gibi bilinçsiz bir beslenme veyahut takviye kullanımı önerilmemektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

  • Astım,
  • Osteoporoz,
  • Ruhsal bozukluklar,
  • Yüksek tansiyon,
  • Düzensiz kalp atış,
  • Yorgunluk ve kas zayıflığı,
  • Kas seğirmeleri ve kramplar,
  • Kemik erimesi, magnezyum eksiliği sonucunda meydana gelebilir.

Magnezyum eksikliğinin tedavisinde, magnezyum ilaçları ve magnezyum içeren multivitaminler bulunmaktadır. Eksikliğin çok yüksek olduğu düzeylerde damar yoluyla magnezyum verilebilir. Doğal olarak yüksek oranda magnezyum içeren besinleri tüketmek, sigara ve alkolü bırakmak da tedavi süreci içerisinde yer alabilir.

  • Yeşil yapraklı sebzeler.
  • Kuruyemiş, tohumlar.
  • Baklagiller.
  • Sebzeler.
  • Deniz ürünleri.
  • Bitter çikolata.
  • Hindistan cevizi.

Doğal yollarla magnezyum alımında herhangi tehlike yoktur vücut fazla miktarı kendiliğinden atar. Magnezyum düzeyinin normal sınırın üzerine çıkması, Takviye olarak alınan formlarda meydana gelir ve bu besin desteklerinin doktor tavsiyesi olmadan bilinçsizce kullanımı, ishal, huzursuzluk, vücut sıcaklığında artış, sürekli uyku isteği gibi durumlara neden olabilir.

  • Badem: 270 mg
  • Kabak çekirdeği: 262 mg
  • Bitter çikolata: 176 mg
  • Yer fıstığı: 168 mg
  • Patlamış mısır: 151 mg

Serum Mg düzeyi ölçümü için koldaki bir damardan (ven) alınan kan örneği ile gerçekleştirilir. Magnezyum testi, doktorun isteğine göre 24 saatlik idrar testiyle de yapılabilir.

Tükenmişlik, güçsüzlük, iştah kaybı, kusma, bulantı, vücutta uyuşmalar ve kramplar magnezyum eksikliğinin belirtileri arasında gösteriliyor.

Magnezyum eksikliği tedavi edilmezse; Yorgunluk, kas krampları, zihinsel bazı problemler, düzensiz kalp atışı ve osteoporoza gibi rahatsızlıklara sebep olabilir.

Zihinsel bozukluklar, zihinsel uyuşukluk ya da duygu eksikliği gibi bir çok zarar verici etkisi bulunmaktadır. Tedavi edilmemesi durumunda tehlikeli olabilecek bir rahatsızlıktır.

Kuruyemişler, susam, kaju fıstık günlük magnezyum ihtiyacının %20’sini Kabak çekirdeği ve badem gibi kuruyemişler ise günlük magnezyum ihtiyacının %35 ini karşılar.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 32 Ortalama: 4.9)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.