Ağız Yarasına Ne İyi Gelir? Nasıl İyileşir?

Ağız sağlığı, beden sağlığımız ile doğrudan bağlantılıdır. Yazımızda, ağız yarası nedir? Neden olur? Ne iyi gelir? gibi soruları detaylıca cevaplandırdık

Ağız sağlığı, beden sağlığımız ile doğrudan bağlantılıdır. Ağız bakımına özen göstermek oluşabilecek olumsuz durumların önüne geçmek için önemlidir. Bu yazımızda sizler için ağız yarası nedir? Neden olur? Ne iyi gelir? Gibi çeşitli soruların cevaplarını hazırladık.

Ağız Yarası Nedir?

Ağız yarası; dudak, dil ve dil altı, damak, diş etleri ve yanakların iç kısımlarında meydana gelen mukozal hasarlardır. Ağız yaraları yüksek ısıda sıvı ya da katı besin tüketimi veyahut yanlışlıkla ısırma sonrası kendiliğinden geçen basit zedelenmeler olabileceği gibi uçuk şeklinde virüslere bağlı olarak da meydana çıkabilir.

ağız yarası nedir, nasıl geçer

Ağız Yaralarına Ne Sebep Olur?

Ağız yaraları birden fazla türe ve nedene sahiptir. Ağır yarası oluşumuna;

  • Bir enfeksiyon,
  • Kimyasal bir madde,
  • Alerjik reaksiyon,
  • Sistemin bir rahatsızlık,
  • Stres veya psikolojik kaynaklı etkenler sebep olabilir. Ağız içerisinde bulunan normal tükürük akışı ağızın iç yüzeyini korumaya yardımcı olur, tükürük üretimini azaltan herhangi bir etken, ağızda yaraların oluşma riskini artırır.

Ağız yarası için öne çıkan sebeplere baktığımızda;

  • Tekrarlayan aftöz stomatit (Pamukçuk),
  • Viral enfeksiyonlar (Uçuk, zona ve suçiçeği),
  • Diğer enfeksiyonlar (Mantar veya bakterilerin neden olduğu),
  • Yaralanma veya ağzı tahriş edici gıda veya kimyasallar,
  • Tütün kullanımı (Çiğnemelik),
  • Keskin veya kırık bir diş veya tam oturmayan protezler,
  • İlaçlar (Özellikle kemoterapi ilaçları),
  • Kanser tedavisinde uygulanan radyoterapi,
  • Sistemik bozukluklar,
  • Vitamin ve mineral eksiklikleri,
  • Helikobakter pilori adıyla bilinen mide mikrobu,
  • Diş ve diş etlerinin yapısındaki bozukluklar,
  • Asitli içeceklerin aşırı tüketimi,
  • Hormonal değişiklikler,
  • Piercing’ten veya piercing’te kullanılan takıların tahrişinden kaynaklanabilir.

Ağız Yarası Çeşitleri Nelerdir?

Ağız yaraları farklı varyasyonlarda ortaya çıkabilir;

  • Aft (Aftöz Ülser)

Aft yaralar, üzeri beyaz ve etrafı kırmızı renkte olan ağrılı yaralardır. Genellikle ağız içinde meydana gelerek, dudaklarda belirtisine rastlanmaz. Küçük, büyük, kümeler halinde oluşabilen ve sık sık tekrar etmesi durumunda bağışıklık sisteminde bir sorun olduğunu işaret eden bir yara çeşididir.

  • Uçuk

Uçuklar; Herpes simplex virüsü tarafından oluşturulan, çoğu zaman dudakta dudağın etrafında oluşum gösteren ağrılı, içi sıvı dolu kabarık lezyonlardır. Öpüşme, aynı kaşığı kullanma gibi temas yoluyla kişilere bulaşır. Soğuk algınlığı grip gibi hastalıklar da uçuğun oluşmasında rol oynayabilir.

  • Pamukçuk

Kandidiyazis olarak bilinebilen, Candida albicans adı verilen bir mantar türü tarafından oluşturulan lezyonlardır. Çoğunlukla yaşlı bireylerde, takma diş sahibi kişilerde, bebeklerde ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda meydana gelir.

  • Lökoplaki

Beyaz, kirli beyaz, sarımtırak renklerinde üzeri düz veyahut tırtıklı olabilen lezyonlardır. Dil de görülebildiği gibi ağız mukozasında da meydana gelebilir. Sert dişler, düzgün yerleşmemiş protezler, sigara kullanımı gibi çeşitli etkenler bu rahatsızlığa yol açabilir.

  • Eritroplaki

Lökopladaki yaralarının ikizi olan bu yaraların tek farkı kırmızı renkli olmalarıdır.

  • Liken Planus

Liken Planus, kabarık morumsu lezyonlar olanak ifade edilir ve neyin neden olduğu bilinmemektedir. Diğer bir nokta ise liken planus ağızla birlikte cildi, saç derisini, tırnakları ve genital bölgeleri etkileyebilir.

Ağız Yarası Belirtileri Nelerdir?

Ağız yaraları için ortak belirtilere göz attığımızda;

  • Ağız içinde etraf dokudan daha kızarık veyahut beyaz görünümdeki yaralar.
  • Lezyonda iltihaplanma,
  • Yara bölgesinde şişkinlik, ağrı ve hassasiyet,
  • Lezyona bağlı ağrı, batma hissi,
  • Konuşma ve çiğnemede güçlük,
  • Diş fırçalama sırasında meydana gelen ağrı,
  • Ağrı sebebiyle iştah azalması,
  • Boğaz ağrısı,
  • Ateş gibi belirtiler ağız yarası alarmı veren belirtilerdir.

Geçmeyen Ağız Yarası Neden Olur?

Ağız yaraları genellikle kendiliğinden 1-2 gün içerisinde geçmesi gereken yaralardır. Bazı durumlarda 10 güne kadar uzayabilen lezyonlar görülebilse bile eğer bu süre zarfında ağız yaraları geçmiyor, iyileşme göstermiyor ve sık sık tekrarlanan yaralara dönüşüyorsa altta yatan diğer sebepler araştırılmalıdır.

Geçmeyen ağız yarası için olası sebepler;

  • Beslenme yetersizlikleri, sağlıksız beslenme,
  • Başta C vitamini olmakla birlikte diğer vitamin eksiklikleri,
  • Sigara kullanımı,
  • Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar,
  • Romatizmal bir hastalık olan Behçet Hastalığı, geçmeyen ya da sürekli tekrar eden ağız yaraları için bilenen faktörler arasındadır.

Ağız Yaraları Teşhis ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Doğru teşhis için doktor ağızdaki yarayı incelemeli ve detaylı fiziksel bir muayene gerçekleştirmelidir. Doğru tanı amacı ile ihtiyaç duyulması halinde ağız içinden kükürt alınarak laboratuvar ortamında incelemeleri yapılabilir ve bazı kan testlerine gerek duyulabilir.

Ağız yaraları, viral, bakteriyel veya mantar enfeksiyonu sonucu gelişmişse, enfeksiyonu tedavi etmek amacı ile ilaç reçete edilebilir. Ağız yaraları için topikal tedaviler;

  • Antimikrobiyal ajanlar,
  • Topikal antienflamatuar ajanlar,
  • Kortikosteroidler, olarak sıralanabilir.

Diğer bir ihtimal ise ağız kanseri şüphesi olabilir. Böyle bir ihtimal söz konusu olduğunda önce biyopsi yapılacak ve teşhis konulduktan sonraki süreçte cerrahi prosedür ve/veya kemoterapi uygulanacaktır.

Ağız Yarasına Ne İyi Gelir? Nasıl Geçer?

Ağız yaraları çoğu zaman kendiliğinde 10-14 gün içerisinde geçebilecek yaralardır. Doğal yöntemler ile veyahut evde yapacağınız uygulamalar sayesinde yaranın iyileşme hızı artırılabileceği gibi ağrılar da azaltılabilir.

  • Tuzlu su ve soğuk su ile gargara yapılabilir.
  • Ağızda yanık varsa meyve aromalı buzlu çubuklardan faydalana bilinir.
  • Asetaminofen gibi ağrı kesiciler ağız yaralarının yol açtığı yaraya iyi gelebilir.
  • Karbonatlı su ile günde 3-4 defa gargara yapılması pamukçuk yaraları tedavisinde fayda sağlar.
  • Klorheksidin glukonatlı gargaralar yapılabilir.
  • Reçetesiz satılan bazı ilaçlar da dudağın içindeki ve diş etindeki yaraya iyi gelir.
  • "2% hydrogen peroxide" solusyonuna batırılan pamuk ya da gazlı bez ile aft bölgesi temizlenebilir.
  • Antiviral kremler uçuğa iyi gelebilir.
  • Aftın başlangıç safhasında bölgeye bir topikal steroid uygulanması ya da steroidli bir gargara ile gargara yapmak aftın fazla büyümesini engeller ve ağrıyı azaltır.
  • Karanfil yağı ağız içi aft benzeri lezyonlar için ağrıyı hafifletmekte işe yarayabilir.
  • Aloe vera ve meyan kökü ağız lezyonlarına iyi gelir.
  • Ada çayı, ağız yaralarının doğal tedavisi için gargara olarak kullanılabilir veyahut direkt içilebilir.

Ağız Yaralarının Oluşmaması için Hangi Önlemler Alınabilir?

Ağız yaralarının oluşumuna engel olmak için;

  • Çok sıcak yiyecek ve içeceklerden uzak durulmalıdır.
  • Stresten kaçınılmalıdır.
  • Yavaş yemek yeme alışkanlığı edinilmelidir.
  • Yumuşak diş fırçası tercih edilmelidir.
  • Kırık bir dişi, tam oturmayan diş protezi olan kişiler direkt olarak diş hekimine başvurmalıdır.
  • Ağzında sık sık aft oluşan kişiler doktor tavsiyesiyle, takviye folik asit ve B12 vitamini almalıdır.
  • Sigara içilmemeli, aşırı alkol tüketimi olmamalıdır.

Sonuç Olarak

Ağız sağlığı önemlidir. Ağız yaraları basit sorunlar ile gün yüzüne çıkıp yok olabileceği gibi ciddi sorunların habercisi olarak da hayatınıza dahil olabilir. Bu sebeple vücudu tanıyarak tepkilerini analiz etmeye çalışmak oldukça faydalı bir harekettir. Geçmeyen ağız yaraları söz konusu olduğunda mutlaka bir uzman ile görüşülmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Karbonat, tuzlu su ile gargara, karanfil yağı, meyan kökü, Hindistan cevizi yağı gibi çeşitli doğal alternatif yöntemler ile tedavi edilebilir beyaz yaralar maksimum 14 gün içerisinde iyileşme gösterecektir. Aksi taktirde bir uzman görüşü almak gerekebilir.

Demir ve vitamin eksikliği, özellikle B3, B9 (folik asit) ve B12 vitaminlerinin eksikliği ağızdaki yaraları tetikleyebilir.

Ayva ağız yaralarına iyi gelen meyvelerden biridir. Sindirim sistemi sağlığı için tüketilmesi uzmanlar tarafından önerilen ayva aynı zamanda ağız yaraları için de birebirdir.

  • Aşırı sıcak gıdaların tüketimi,
  • Ağız bakımı esnasında dişleri çok sert fırçalamak,
  • B12 vitamini, çinko, folat (folik asit) veya demir eksikliğine neden olan beslenme alışkanlıkları,
  • Ağız dokusunun bazı bakterilere karşı alerjik reaksiyon göstermesi,
  • Günlük yaşamdan kaynaklanan stres,
  • Kadınlar için regl döneminde hormon değişimleri,
  • Ağız dahil tüm vücutta iltihaplanmaya neden olabilen Behçet hastalığı,
  • Bağışıklık sistemini baskılayan HIV ve AIDS gibi hastalıklar.

Aftlar herhangi bir tedavi uygulanmasa bile genellikle 7 ila 10 gün içerisinde kendiliğinden iyileşmektedir. Yarım bardak suya yarım çay kaşığı tuz ilaveli karışım ile günde 3 kez gargara yapılabilir.

Lökoplaki, çoğunlukla sigara içimi ve dumansız sigara kullanımı gibi sebepler yüzünden meydana geldiği düşünülen ağız yarası şekillerinden biridir.

Bu makaleyi faydalı buldunuz mu? Değerlendirin:
(Toplam Oy: 31 Ortalama: 4.9)

Okurların dikkatine:
Web sayfamızın içeriğini oluşturan yazıların amacı genel bilgilendirmedir ve teşhis yada tedavi yerine geçmez. İlgili bilgiler ve öneriler her bünye için değişik sonuçlara sebep olabilir. Bu nedenle paylaştığımız içeriklerde yer alan önerileri uygulamadan önce mutlaka hekim görüşü almanızı tavsiye eder, aksi durumda doğabilecek sonuçlardan sorumlu olmayacağımızı bildiririz.